သၢင်းႁဵတ်း
🧵ၼႄၸဝ်ႈယေႇသူႉ
လုမ်ႈၾႃႉ ၶၢမ်ႇသၢင်းႁဵတ်း လူၺ်ႈ “ၵႂၢမ်း။” တြႃးသိူဝ်းပျေႃႇ ယူဝ်းႁၢၼ်ႇ ဝႃႈ ၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈယေႇသူႉၵမ်းသိုဝ်ႈ (ယူဝ်းႁၢၼ်ႇ 1:1-3)။
💛တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇဝၢင်း
တြႃးၼႆႉ ဢမ်ႇတႄႇလူၺ်ႈ တုၵ်ႉၶ ၵူၺ်းၵႃႈ လုမ်ႈၾႃႉ ၶၢမ်ႇသၢင်းႁဵတ်း လူၺ်ႈ တၢင်းႁၵ်ႉ ဢၼ်ၼမ်။
“ပိူဝ်ႈသင် ၽြႃး သၢင်းႁဵတ်း ၵူၼ်း ဢၼ်ႁဵတ်းဢပႅတ်ႈလႆႈ? ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ ဢမ်ႇသၢင်းမၼ်းႁႃႉ?”
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ သၢင်းႁဵတ်း လုမ်ႈၾႃႉ လႄႈ ၵူၼ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈ လူၺ်ႈ ၸႂ်ႁၢၼ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ လူၺ်ႈ တၢင်းႁၵ်ႉ ဢၼ်ၼမ်။ သၢင်းႁဵတ်း ၵူၼ်း ဢၼ် ႁူမ်ႈတင်းၽြႃး လႆႈ ပဵၼ် တၢင်းႁၵ်ႉ။ လႄႈ တၢင်းၵႂႃႇ ဢပႅတ်ႈလႆႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပၢႆ ပၢႆၵၢင်ၸႂ်ၽြႃး (ဢေးၽႅတ်ႈ 1:4-5)。
▸ လူဢၢၼ်ႇထႅင်ႈ
ၵျၢမ်းလိၵ်ႈၽြႃး ဢမ်ႇတႄႇလူၺ်ႈ လွင်ႈသွၼ်ၼႄ ၵူၺ်းၵႃႈ တႄႇလူၺ်ႈ “မိူဝ်ႈၵေႃႇၸႃႉ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ…” လုမ်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ႁင်းၵူၺ်း ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ။
- ႁၢင်ႈၽြႃး · ၼႂ်းၵူႈလွင်ႈ ဢၼ်သၢင်းႁဵတ်း ၵူၼ်းၵူၺ်း ၶၢမ်ႇသၢင်းပဵၼ်ႁၢင်ႈၽြႃး — ႁႂ်ႈႁူႉၸၵ်းၽြႃး လႄႈ ထိင်းလုမ်ႈၾႃႉ။
- ဝၼ်းလိုဝ်ႈ · ဝၼ်းထူၼ်ႈၸဵတ်း ၼႄဝႃႈ ၵူႈလွင်ႈ ပျေႉၸုမ်ႇ လႄႈ မီးတၢင်းၼိမ်(သျႃႇလူမ်ႇ)。
- ဢေႇတႅၼ်ႇ · လုမ်ႈၾႃႉ ဢွၼ်တၢင်း ဢပႅတ်ႈ၊ တီႈ ၽြႃးတင်းၵူၼ်း ယူႇၸွမ်းၵၼ်。
တူၵ်းသုမ်း
🧵ၼႄၸဝ်ႈယေႇသူႉ
ၵတိ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း လွင်ႈတြႃးသိူဝ်းပျေႃႇ ဢၼ်ပၼ်ဝၢႆးတူၵ်းသုမ်း: “ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်းယိင်း” တေၶိုတ်ႈႁူဝ်ငူး — ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈယေႇသူႉ (ငဝ်ႈၵမ်ႇၽႃႇ 3:15; ရူဝ်းမႃႉ 16:20; ၵလႃႇတီႉ 4:4)။
💛တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇဝၢင်း
မိူဝ်ႈ ၵူၼ်း ႁဵတ်းဢပႅတ်ႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၵတိ လွင်ႈၵႄႇၶျွတ်ႈ ဢွၼ်တၢင်း ၵမ်းၼၼ်ႉၵမ်းသိုဝ်ႈ။
“ပိူဝ်ႈ ၵိၼ်မၢၵ်ႇမႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ ၵေႃႈ တၢႆ — ၽြႃး ဢမ်ႇၸႂ်ႈ မိူၵ်ႈၼႃႇႁႃႉ?”
ဢွၵ်ႇတီႈ ဢေႇတႅၼ်ႇ ပဵၼ် တုၵ်ႉၶ လႄႈ ၵေႃႈ ပဵၼ် တၢင်းၸွႆႈ။ ၵိၼ်မၢၵ်ႇ အသၢၵ်ႈ သေ ယူႇ တႃႇသေႇ ၼႂ်း ဢၼ်လူႉၼၼ်ႉ — ပဵၼ် ၶၢမ်ႇၵမ်ႉ ဢသၢၵ်ႈလူႉ (ငဝ်ႈၵမ်ႇၽႃႇ 3:22)。 တၢင်းတၢႆ ပိုတ်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်း ၶိုၼ်းမိူဝ်း; လႄႈ တီႈၼၼ်ႈ ၽြႃး ၵတိ ၸဝ်ႈၵႄႇၶျွတ်ႈ (ငဝ်ႈၵမ်ႇၽႃႇ 3:15)。
▸ လူဢၢၼ်ႇထႅင်ႈ
လူၺ်ႈ တၢင်းၶႂ်ႈ “ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၽြႃး” ဢပႅတ်ႈ ၶဝ်ႈမႃး လုမ်ႈၾႃႉ။ မၢၵ်ႇမၼ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၽိတ်းပိင်းၺၢပ်ႈ ၵူၺ်း ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ် လွင်ႈတႅၵ်ႇ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ。
- လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ တႅၵ်ႇ · တင်းၽြႃး (လပ်ႉဝႄႈ)၊ တင်းၵူၼ်း (ပူတ်းဢပႅတ်ႈပၼ်ၵၼ်)၊ တင်းလုမ်ႈၾႃႉ。
- တၢင်းတၢႆ · ၵႂၢမ်းဝႃႈ “တေတၢႆ” ပဵၼ်တႄႉ。
- ငဝ်ႈၵမ်ႇၽႃႇ 3:15 · ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းတြႃးၸီႇယၢင်ႇ ၵတိ လွင်ႈၵႄႇၶျွတ်ႈ ၶၢမ်ႇပၼ် ဢွၼ်တၢင်း။ ပိင်ႇၺႃႇ ႁွင်ႉဝႃႈ protoevangelium (တြႃးသိူဝ်းပျေႃႇ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း)。
ပေႃႈမႄႈ ပၢၼ်ဢွၼ်တၢင်း
🧵ၼႄၸဝ်ႈယေႇသူႉ
ၵတိ ဝႃႈ “ၵူၼ်းမဵဝ်းတင်းသဵင်ႈ တေလႆႈတၢင်းလီ” ၼၼ်ႉ ပျေႉ ၼႂ်းၸဝ်ႈယေႇသူႉ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းဢႃႇပြႃႇႁမ် (ၵလႃႇတီႉ 3:16)。
💛တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇဝၢင်း
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တႄႇ ႁႃ ၵူၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၵိုင်ႇ၊ ႁွင်ႉမၼ်း လူၺ်ႈ ၸိုဝ်ႈ၊ လႄႈ ႁဵတ်းမၼ်း ပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်း တၢင်းလီ။
“ဢႃႇပြႃႇႁမ် ၶၢမ်ႇလိူၵ်ႈ ပိူဝ်ႈ ယုမ်ႇမၢတ်ႈယႂ်ႇ — ၵူၼ်း ၵျၢမ်းလိၵ်ႈၽြႃး တင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းတၢင်းၵျၢင်ႉလီႁႃႉ?”
ဢႃႇပြႃႇႁမ် ၵေႃႈ လႅၼ်၊ လႄႈ ယႃႇၵုပ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းလႅၼ်။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇလိူၵ်ႈ ၵူၼ်း “ဢၼ်ၵိုင်ႇ” ၵူၺ်းၵႃႈ လူၺ်ႈ ၵျေးၸူးၸဝ်ႈ လိူၵ်ႈ ၵူၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၵိုင်ႇ။ ႁူဝ်ၸႂ် လိူၵ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ တၢင်းလီၶဝ် ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ် တၢင်းႁၵ်ႉ ဢၼ်မၼ်ႈ ၽြႃး (ႁေႃးတြႃး 7:7-8)。
▸ လူဢၢၼ်ႇထႅင်ႈ
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တႄႇ ၵႄႇၶျွတ်ႈၵူၼ်းတင်းသဵင်ႈ လူၺ်ႈ လိူၵ်ႈၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃႇပြႃႇႁမ်。 ၸႂ်ၵၢင်မၼ်း ပဵၼ် ၵတိ — မဵဝ်းၵူၼ်းယႂ်ႇ၊ မိူင်း၊ လႄႈ “တၢင်းလီ တွၼ်ႈ ၵူၼ်းမဵဝ်းတင်းသဵင်ႈ။”
- တၢင်းယုမ်ႇမၢတ်ႈ · ဢႃႇပြႃႇႁမ် ယုမ်ႇ ၵတိ ဢၼ်ဢမ်ႇတၼ်းႁၼ် လႄႈ ၶၢမ်ႇၼပ်ႉဝႃႈ သိုဝ်ႈတေႃႇ (ငဝ်ႈၵမ်ႇၽႃႇ 15:6)。
- ဢိၸႃၵ်ႈ တင်း ယႃႇၵုပ်ႈ · ၵတိ သိုပ်ႇၸူး ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း; ယႃႇၵုပ်ႈ (ဢီႉသရေႇလႃႉ) ပဵၼ်ပေႃႈ မဵဝ်း 12。
- ယူဝ်းသႅပ်ႈ · ပီႈၼွင်ႉ ၶၢႆၵႂႃႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းလူင် — ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပိၼ်ႇပဵၼ်လွင်ႈလီ (ငဝ်ႈၵမ်ႇၽႃႇ 50:20)。
ဢွၵ်ႇဢေႇၵိပ်ႉ တင်း ထိူၼ်ႇ
🧵ၼႄၸဝ်ႈယေႇသူႉ
ပႃႇသၶႃႇ — တီႈ လိူတ်ႈ သူဝ်းဢွၼ်ႇ ႁႄႉတၢင်းတၢႆ — ၼႄ ၸဝ်ႈယေႇသူႉ “သူဝ်းဢွၼ်ႇ ပႃႇသၶႃႇ ႁဝ်း” ဢၼ်ၶၢမ်ႇ ၼိူဝ်သဝ်လၵ်းဝႃးၵၢပ်ႈ တၢင်ႇတၢင်ႁဝ်း (1 ၵေႃးရိၼ်ႇထူႉ 5:7)。
💛တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇဝၢင်း
ၽြႃး ငိၼ်း တၢင်းႁွင်ႉ ၵူၼ်းၶႃႈ လႄႈ တူဝ်မၼ်း လူင်းမႃး ၵႄႇ ၶဝ်။
“ပိင်းၺၢပ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵႃႈၸၢင်ႈ ဢၼ်ၵႄႇၶျွတ်ႈ ႁဝ်းႁႃႉ?”
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၵႄႇၶျွတ်ႈ ၶဝ် ဢွၼ်တၢင်း ပၼ် ပိင်းၺၢပ်ႈ။ ပိင်းၺၢပ်ႈ 10 ၶေႃႈ တႄႇလူၺ်ႈ ၵႂၢမ်းၵႄႇ: “ၵဝ်ပဵၼ်ထႃႇဝရႃႉၽြႃး ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈမႂ်းဢၼ်ၼုၵ်ႈဢဝ်မႂ်းဢွၵ်ႇသေၵႃႈၼႂ်းမိူင်းဢေႇၵိပ်ႉတူႉ၊ တီႈဢၼ်မႂ်းၶၢမ်ႇႁဵတ်းၶႃႈၼၼ်ႉဢေႃႈ။” (ဢွၵ်ႇၵႂႃႇ 20:2)。 ပိင်းၺၢပ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ “ၵႄႇၶျွတ်ႈ လူၺ်ႈ ၵမ်မၼ်း” ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်း တၢင်းႁၵ်ႉ ဢၼ် ၵူၼ်း ဢၼ်ၶၢမ်ႇၵႄႇယဝ်ႉ ထုၵ်ႇလီ ယူႇ (ႁေႃးတြႃး 7:9)。 ၵျေးၸူး ဢွၼ်ႇ ၵူႈၶၢဝ်း; တၢင်းယုမ်ႇ ပဵၼ် တုမ်ႉတွပ်ႇ。
▸ လူဢၢၼ်ႇထႅင်ႈ
လွင်ႈၵႄႇၶျွတ်ႈ ဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်း ၼႂ်းပၢၼ်ၵဝ်ႇ။ ဢီႉသရေႇလႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၶႃႈ ၶၢမ်ႇၵႄႇ လူၺ်ႈ ႁႅင်းၽြႃး လႄႈ ပဵၼ် မဵဝ်း ၸဝ်ႈ。
- ပႃႇသၶႃႇ · ႁိူၼ်း ဢၼ်မီး လိူတ်ႈ သူဝ်းဢွၼ်ႇ ၼိူဝ်ၽၵ်းတူ ၶၢမ်ႇ တၢင်းတၢႆ ၶၢမ်ႈ。
- ပၢင်ႇလၢႆႇလႅင် · တီႈသဵၼ်ႈတၢင်းတၼ် ၽြႃး ပိုတ်ႇ。
- ၵတိ သိၼၢႆး · လူၺ်ႈ ပိင်းၺၢပ်ႈ 10 ၶေႃႈ ႁႂ်ႈမေႃ ယူႇ ပဵၼ်မဵဝ်းၽြႃး。
- 40 ပီ · တၢင်းဢမ်ႇယုမ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပၢၼ်ၼိုင်ႈ ဝႄႈထိူၼ်ႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ယူႇၸမ်ၵူႈဝၼ်း。
ဢဝ်မိူင်း တင်း ၵူၼ်းလူင်
🧵ၼႄၸဝ်ႈယေႇသူႉ
တီႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းရူႉထႃႉ ဢွၵ်ႇ ၶုၼ်တႃႇဝိတ်ႈ၊ လႄႈ တီႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႃႇဝိတ်ႈ ဢွၵ်ႇ ၸဝ်ႈယေႇသူႉ (မၢတ်ႈထႄႇ 1)。 ၼႂ်းၵႄႈတၢင်းဢၢၼ်ႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမေႇသိ သိုပ်ႇၵႂႃႇ。
💛တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇဝၢင်း
ပေႃးၶဝ် ပၼ်လင်မၼ်း ၵမ်းလႄႈၵမ်း ၵူႈပွၵ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႁွင်ႉ မၼ်း ပွႆႇ ၵူၼ်းၵႄႇ လႄႈ ၵူၵ်းၶဝ်ၶိုၼ်း။
“ဢဝ်မိူင်းၵၼၢၼ်ႇ ပဵၼ် ၶႃႈတၢႆၵူၼ်း — ပိူဝ်ႈၼႆ ၽြႃး ပၢၼ်ၵဝ်ႇ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူၵ်ႈ။”
ၼႆႉ ပဵၼ် ၵႂၢမ်းၼၵ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၵႄႈလႆႈ လူၺ်ႈၵႂၢမ်းလဵဝ် လႄႈ ထုၵ်ႇလီ ဝူၼ်ႉ လီလီ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵျၢမ်းလိၵ်ႈၽြႃး ဢမ်ႇ ၼႄ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ဢဝ်ၵူၼ်း ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႄ ၸိူင်ႉၼင်ႇ တတ်းသိၼ် ဝၢႆးပီၼမ် ဢၼ်ၶၢမ်ႇ ၸွမ်းတၢင်းႁၢႆႉယႂ်ႇ (ၸဵမ်ပႃး ၸၢႆႇလုၵ်ႈ ႁႂ်ႈႁုၼ်ႇ) (ငဝ်ႈၵမ်ႇၽႃႇ 15:16)。 လႄႈ ၽြႃး ဢဝ် ၵေႃႉဢၼ်ၶိုၼ်းၸူး လူၺ်ႈ တၢင်းသိူဝ်း ၸဵမ်ပႃး ၵူၼ်းတၢင်ႇၸိုင်ႈ မိူၼ်ရႃႇႁပ်ႈ လႄႈ ရူႉထႃႉ (ရူႉထႃႉ 4:13-17)。
▸ လူဢၢၼ်ႇထႅင်ႈ
ဝၢႆးယေႃးသူႉ ၶဝ်ႈမိူင်းၵတိ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးၼႆႉ ၶဝ်လိုမ်းၽြႃး။ ပၢၼ်ၵူၼ်းလူင် ပဵၼ်ဝိင်းၼႆႉ ၵမ်းလႄႈၵမ်း。
- ဝိင်းၼႂ်းမိူင်း · ဢပႅတ်ႈ → တုၵ်ႉၶ → ႁွင်ႉႁႆႈ → ၵူၼ်းလူင်ၵႄႇ → ဢပႅတ်ႈထႅင်ႈ。
- ၵူၼ်းလူင် · ၻေႇပူဝ်ႇရႃႇ၊ သၢမ်းသုၼ်ႇ — ၵူၼ်းၵႄႇ ပၢၼ်ဢွၼ်ႇ မီးႁႅင်း ၵူၺ်းၵႃႈ မီးတၢင်းၽိတ်းၼမ်。
- ရူႉထႃႉ · တြႃးသိူဝ်းပျေႃႇ ဢွၼ်ႇ ၼႂ်းပၢၼ်လီႈ; ၵူၼ်းယိင်း ၵိုၵ်းတၢင်ႇၸိုင်ႈ ၶဝ်ႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႃႇဝိတ်ႈ (လႄႈ ၸဝ်ႈယေႇသူႉ)。
မိူင်းၶုၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်
🧵ၼႄၸဝ်ႈယေႇသူႉ
“ပလၢင်ႇၶုၼ် တႃႇသေႇ” ၼၼ်ႉ ပျေႉ ၼႂ်းၸဝ်ႈယေႇသူႉ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႃႇဝိတ်ႈ — ပိူဝ်ႈၼႆ ႁွင်ႉမၼ်းဝႃႈ “လုၵ်ႈတႃႇဝိတ်ႈ” (လူႉၵႃႇ 1:32-33; မၢတ်ႈထႄႇ 1:1)。
💛တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇဝၢင်း
ပၢၼ်တႃႇဝိတ်ႈ ဢၼ်လူမ်ႉ ဢမ်ႇပႅတ်ႈ; ၽၢၼ်ႇ မၼ်း ၽြႃး ၵတိ ၶုၼ်တႃႇသေႇ။
“တႃႇဝိတ်ႈ ပဵၼ် ၵူၼ်းသိုၵ်း ဢၼ်မီး လိူတ်ႈ လႄႈ ဢပႅတ်ႈ — ပိူဝ်ႈသင် ႁွင်ႉမၼ်း ‘ၵူၼ်း ဢၼ်မႅၼ်ႈၸႂ်ၽြႃး’?”
တႃႇဝိတ်ႈ ႁဵတ်း ဢပႅတ်ႈ ယႂ်ႇ။ “ၵူၼ်း ဢၼ်မႅၼ်ႈၸႂ်ၽြႃး” ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးဢပႅတ်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ် ၵေႃႉဢၼ် ဢမ်ႇ လပ်ႉ ဢပႅတ်ႈမၼ်း — ၵေႃႉ ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸႂ်တႄႉတႄႇ လႄႈ ၶိုၼ်းၸူးၽြႃး (သႃႇလၢမ်ႇ 51)。 တၢင်းႁၵ်ႉ ၽြႃး ဢမ်ႇပႅတ်ႈ ၵူၼ်း ဢၼ်လူမ်ႉ ယႂ်ႇ။
▸ လူဢၢၼ်ႇထႅင်ႈ
ၶၢဝ်းလီ ဢီႉသရေႇလႃႉ၊ ပၢၼ်ၶုၼ်သၢမ်ၵေႃႉ。
- သဝူးလ် · ၶုၼ်ဢွၼ်တၢင်း ဢၼ်ၵူၼ်းယွၼ်း; တႄႇလီ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽၢတ်ႇ လူၺ်ႈ ဢမ်ႇယုမ်ႇ။
- တႃႇဝိတ်ႈ · “ၵူၼ်း ဢၼ်မႅၼ်ႈၸႂ်ၽြႃး” ။ ၵၢၼ်ႉ ၵေႃးလိယႅတ်ႈ လႄႈ ႁဵတ်း ဝဵင်းယေႇရူႉသလႅမ်ႇ ပဵၼ်ဝဵင်းၶုၼ်။ ႁဵတ်းဢပႅတ်ႈယႂ်ႇ (ပၢတ်ႇသေႇပ) ၵူၺ်းၵႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈၸႂ် တႄႉတႄႇ (သႃႇလၢမ်ႇ 51)。
- ၵတိ တႃႇဝိတ်ႈ (2 ရႃႇၸဝၢင်ႇ 7) · ၽြႃးၵတိ ႁႂ်ႈႁိူၼ်းတႃႇဝိတ်ႈ တႄႇ တႃႇသေႇ — ႁူဝ်တၢင်းမုင်ႈမွင်း မေႇသိ。
- သေႃးလမုၼ်ႇ · လူၺ်ႈ ပိင်ႇၺႃႇ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် ၵေႃႇ ႁိူၼ်းၽြႃး ဝဵင်းယေႇရူႉသလႅမ်ႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးၼႆႉ ဝႆႉၼပ်ႉထိုဝ်ႁုၼ်ႇ。
မိူင်းၶုၼ် တႅၵ်ႇ
🧵ၼႄၸဝ်ႈယေႇသူႉ
ၼႂ်းပၢၼ်ၼႆႉ ပရေႃးၽႅတ်ႈ ၵႂၢမ်းထိုင် မေႇသိ ဢၼ်တေမႃး ၸႅင်ႈလႅင်း (ဢီႉသႃႇယႃႉ 9:6; ဢီႉသႃႇယႃႉ 53)。
💛တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇဝၢင်း
ၵူၼ်း ဢၼ်ပၼ်လင်မၼ်း ၵူႈပွၵ်ႈ မၼ်း သိုပ်ႇ ပွႆႇ ပရေႃးၽႅတ်ႈ၊ ႁွင်ႉဝႃႈ “ၶိုၼ်းမိူဝ်း။”
“ပရေႃးၽႅတ်ႈ ပဵၼ် ၵူၼ်းၸီႇယၢင်ႇ လွင်ႈ ဢၼ်ႁၢႆႉ / ၽြႃး ပၢၼ်ၵဝ်ႇ ပဵၼ် ၽြႃး လွင်ႈတၢင်းၸႂ်လမ်ၵူၺ်း。”
ၸႂ် ပရေႃးၽႅတ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ “ၸီႇယၢင်ႇ လွင်ႈႁၢႆႉ” ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ် တၢင်းႁွင်ႉ ၽြႃး လူၺ်ႈ ၸႂ်ဢၼ်တုၵ်ႉ: “ဝႄႈပိူင်ႈသေ။” ၵႂၢမ်းတတ်းသိၼ် ၵေႃႈ ႁႂ်ႈ ၵူၼ်း ၶိုၼ်းၸူး လႄႈ အသၢၵ်ႈလိပ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ႁႂ်ႈလူႉ — “မႂ်းလၢတ်ႈတီႈၶဝ်လႄႈဝႃႈ၊ ၸဝ်ႈထႃႇဝရႃႉၽြႃး မီးဢမိင်ႉၸမ်ႉ၊ ၵႃႈၼင်ႇဢၼ်ၵဝ်ဢသၢၵ်ႈလိပ်းယူႇၼၼ်ႉ၊ ၵဝ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်ၵျိူၵ်ႈၸႂ် တၢင်းဢၼ်ၵူၼ်းႁၢႆႉၵူၼ်းမိူၵ်ႈ လႆႈၶၢမ်ႇတၢႆၼၼ်ႉ။ ၵဝ်ထုၵ်ႇၸႂ်ၵျိူၵ်ႈၸႂ် တၢင်းဢၼ်ၵူၼ်းႁၢႆႉၵူၼ်းမိူၵ်ႈ ဝႄႈပိူင်ႈသေ သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်မၼ်းၸွမ်းၼၼ်ႉလႄႈ ဢသၢၵ်ႈလိပ်းယူႇၼၼ်ႉဢေႃႈ။ ၵူၼ်းမဵဝ်းဢီႉသရေႇလႃႉတင်းလၢႆ ၶဝ်ဢိူၺ်း၊ ဢွၼ်ၵၼ် ဝႄႈပိူင်ႈသေ သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ႁၢႆႉဢၼ်မိူၵ်ႈ ဢၼ်သူၸွမ်းၼၼ်ႉတႃႉ။ ဢွၼ်ၵၼ်ဝႄႈပိူင်ႈတႃႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၸိူဝ်ႉၼင်ႇႁိုဝ်သူဢွၼ်ၵၼ် မီးဢလူဝ်ႇၶႂ်ႈၶၢမ်ႇတၢႆၼင်ႇႁိုဝ်။ ဝႃႈၼင်ႇၼႆတႃႉ။” (ယေႇၸၵျေႇလႃႉ 33:11)。
▸ လူဢၢၼ်ႇထႅင်ႈ
ၼႂ်းပၢၼ်လုၵ်ႈသေႃးလမုၼ်ႇ မိူင်းၶုၼ် တႅၵ်ႇ: မိူင်းၽၢႆႇႁွင်ႇ ဢီႉသရေႇလႃႉ (မဵဝ်း 10၊ ဝဵင်းသမႃႇရီႉ) တင်း မိူင်းၽၢႆႇၸၢၼ်း ယူႇတႃႉ (မဵဝ်း 2၊ ဝဵင်းယေႇရူႉသလႅမ်ႇ)。
- ဢီႉသရေႇလႃႉ · ၶုၼ်တင်းသဵင်ႈ ဝႆႉၼပ်ႉထိုဝ်ႁုၼ်ႇ; ဢသုရိ ဢဝ် B.C. 722。
- ယူႇတႃႉ · ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႃႇဝိတ်ႈ သိုပ်ႇ၊ မီးၶုၼ်လီ ဢေႇၵေႃႉ မိူၼ်ႁေႇၸၵိယ တင်း ယေႃးသိယ ၵူၺ်းၵႃႈ လူႉ ၵမ်းလိုၼ်း。
- ပရေႃးၽႅတ်ႈ · ဢေႇလိယႃႉ၊ ဢီႉသႃႇယႃႉ၊ ယေႇရမီႉ ႁွင်ႉ “ဝႄႈပိူင်ႈသေ!” လႄႈ ၵႂၢမ်းထိုင် မေႇသိ (“ၶႃႈ ဢၼ်တုၵ်ႉၶ” ၼႂ်းဢီႉသႃႇယႃႉ 53)。
ၵႂႃႇၶႃႈ
🧵ၼႄၸဝ်ႈယေႇသူႉ
ၼႂ်းတုၵ်ႉၶလိုၵ်ႉ ယေႇရမီႉ ၵတိ “ၵတိမႂ်ႇ” (ယေႇရမီႉ 31:31) — ၵတိၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈယေႇသူႉ ႁဵတ်းပျေႉ ၼႂ်းပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈမုၼ်း ၵႄႇၶျွတ်ႈ。
💛တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇဝၢင်း
ပၢၼ်ၵတ်ႈ ဢၼ်လိုၵ်ႉသုတ်း ၽြႃး ယူႇၸွမ်းၶဝ် လႄႈ ၵတိ ၵေႃႇမႂ်ႇ ထႅင်ႈ။
“ၵႂႃႇၶႃႈ ၼႄဝႃႈ ၽြႃး ပႅတ်ႈ ဢီႉသရေႇလႃႉ ပႅတ်ႈ။”
ၵႂႃႇၶႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပႅတ်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ် တၢင်းသြၢမ်း လႄႈ ၸႅၵ်ႇ လုၵ်ႈႁၵ်ႉ (ႁေႇပြႄး 12:6)。 ၽြႃး ဢမ်ႇၵႂႃႇ; မၼ်း ယူႇၸွမ်း တၢၼ်ႇယေႇလႃႉ ၼႂ်းၵႂႃႇၶႃႈ လႄႈ ၵတိ: “လႆႈသမ်ႉ ထႃႇဝရႃႉၽြႃး မီးဢမိင်ႉၸမ်ႉ၊ ၵဝ်ႁူႉတၢင်းၵျၢမ်ႇတၢင်းပွင် ဢၼ်ၵဝ်ၵျၢမ်ႇပွင်ပုၼ်ႈသူ ဢၼ်ဝႃႈ တၢင်းၵျၢမ်ႇတၢင်းပွင်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁၢႆႉဢၼ်ယုတ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ တၢင်းၵျၢမ်ႇတၢင်းပွင် လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၼိမ်ဢၼ်လီၵူၺ်းၵူၺ်း ႁႂ်ႈသူလႆႈဢၵျူဝ်း တၢင်းဢၼ်မုင်ႈထႃႈမွင်းထႃႈ ၼႂ်းမိူဝ်ႈဢၼ် ပဵၼ်တီႈသုတ်းတီႈၵွႆသူၼၼ်ႉယူႇဢေႃႈ။” (ယေႇရမီႉ 29:11)。
▸ လူဢၢၼ်ႇထႅင်ႈ
ၵႂၢမ်းၸီႇယၢင်ႇ ပဵၼ်တႄႉ။ ႁိူၼ်းၽြႃး ၾႆးၸုတ်ႇ လႄႈ ၵူၼ်း ၵႂႃႇ ပႃႇပူႉလုၼ်ႇ — သုမ်း မိူင်း၊ ၶုၼ်၊ လႄႈ ႁိူၼ်းၽြႃး: ၵတ်ႈ ၵမ်းလိုၼ်း。
- သုမ်းသွင်ပွၵ်ႈ · ဢီႉသရေႇလႃႉ (ဢသုရိ၊ 722) တင်း ယူႇတႃႉ (ပႃႇပူႉလုၼ်ႇ၊ 586)。
- တၢၼ်ႇယေႇလႃႉ · ၵၢင်ႇ တၢင်းယုမ်ႇမၢတ်ႈ ၼႂ်းဝၢင်းၶုၼ် ၵူၼ်းတၢင်ႇၸိုင်ႈ; ႁၼ် ၵၢင်ႇ “မိူင်းၶုၼ် တႃႇသေႇ” ဢၼ်တေမႃး。
- ၾႆးတၢင်းမုင်ႈမွင်း · ၵၢင်ႇ ၵူၵ်းၵူၼ်းတၢႆ လုၵ်ႉၶိုၼ်း (ယေႇၸၵျေႇလႃႉ 37) လႄႈ “ၵတိမႂ်ႇ” ယေႇရမီႉ ၼႄ ၶၢဝ်းသႂ် ၼႂ်းၵတ်ႈ。
ၶိုၼ်းမိူဝ်း တီႈၶႃႈ
🧵ၼႄၸဝ်ႈယေႇသူႉ
မႃႇလၶီႉ ပပ်ႉလိုၼ်း ပၢၼ်ၵဝ်ႇ ၵႂႃႇၸူး လူၺ်ႈ ၵတိ တမၢၼ်ႇ ၵေႃႉတေ ႁဵတ်းသဵၼ်ႈတၢင်း မေႇသိ — ၽြႃး ပွႆႇ တမၢၼ်ႇ ဢွၼ်တၢင်း (မႃႇလၶီႉ 3:1)。
💛တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇဝၢင်း
တွၼ်ႈ ၵူၼ်း ဢၼ်ဝႄႈမၼ်း ၵူႈပွၵ်ႈ မၼ်း ဢမ်ႇ ထွၼ် ၵတိမၼ်း။
▸ လူဢၢၼ်ႇထႅင်ႈ
လူၺ်ႈ ၵႂၢမ်းသင်ႇ ၶုၼ်ပႃႇသီႇ ၵူႇရုၸ်ႈ (B.C. 538) ၶိုၼ်းမိူဝ်း တႄႇ။ လူၺ်ႈ သၢမ်ပွၵ်ႈ ၶဝ်ၶိုၼ်းမိူဝ်း လႄႈ ၵေႃႇ ဢၼ်လူႉ။
- သေႇရုပၢပႄးလ် · ၵေႃႇ ႁိူၼ်းၽြႃးထႅင်ႈ (ယဝ်ႉ B.C. 516)。
- ဢေးၸရႃႉ · သွၼ် ၵႂၢမ်းၽြႃး လႄႈ ၵေႃႇ တၢင်းယုမ်ႇမၢတ်ႈ。
- ၼေႇႁမီႉ · ၵေႃႇ ၵႅပ်ႈ ဝဵင်းယေႇရူႉသလႅမ်ႇ ၼႂ်း 52 ဝၼ်း。
- ဢေးသတႃႇ · ၵႄႇ ၵူၼ်းယူး ဢၼ်ယူႇ ပႃႇသီႇ ဢမ်ႇႁႂ်ႈလူႉ — “ပိူဝ်ႈ ၶၢဝ်းၼင်ႇၼႆ။”
- ၵူၺ်းၵႃႈ ဝႆႉ · ႁိူၼ်းၽြႃး ၵေႃႇယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမီးၶုၼ် မိူၼ်တႃႇဝိတ်ႈ။ ၵူၼ်း မုင်ႈမွင်း မေႇသိ。
ပီ ဢၼ်တဵတ်ႇ
🧵ၼႄၸဝ်ႈယေႇသူႉ
“ၵေႃႇတီႈ” ၼႆႉ တင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽြႃး ႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈယေႇသူႉ မႃး “မိူဝ်ႈ ၶိင်ႇ ပျေႉၸုမ်ႇ။”
💛တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇဝၢင်း
ၼႂ်း 400 ပီ ဢၼ်တဵတ်ႇ ဢမ်ႇတၼ်းႁၼ် မၼ်း ၵေႃႇ သဵၼ်ႈတၢင်း လွင်ႈၵႄႇၶျွတ်ႈ။
“သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၵႂၢမ်း 400 ပီ ၽြႃး လႅပ်ႈ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၼွၼ်းၵႂႃႇ。”
တၢင်းတဵတ်ႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢမ်ႇမီးသင်။ ၽြႃး တိုၵ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်; ၼႂ်းၶၢဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်း လႅၵ်ႈ ၶုၼ်၊ ၽႃႇသႃႇ၊ လႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်း ႁႂ်ႈ ၵေႃႇ တီႈ လွင်ႈၵႄႇၶျွတ်ႈ။ ၼႂ်းၶၢဝ်း ဢၼ်တဵတ်ႇသုတ်း ၽြႃး ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼမ်သုတ်း လူၺ်ႈ တၢင်းႁၵ်ႉ (ၵလႃႇတီႉ 4:4)。
▸ လူဢၢၼ်ႇထႅင်ႈ
တႄႇတီႈ မႃႇလၶီႉ တေႃႇ ပၢၼ်မႂ်ႇ၊ မွၵ်ႈ 400 ပီ ဢမ်ႇမီး လိၵ်ႈမႂ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းတၢင်းတဵတ်ႇ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၵေႃႇ သဵၼ်ႈတၢင်း ၽၢၼ်ႇ တြႃးသိူဝ်းပျေႃႇ။
- မိူင်းၶုၼ် လႅၵ်ႈ · ပႃႇသီႇ → ၵရိၵ်ႈ (ဢလႅၵ်ႇသၼ်ႇၻႃႇ၊ B.C. 333) → လွတ်ႈလႅဝ်း မၵ်ႇၵႃႇပီႇ (B.C. 167) → ရူဝ်းမႃႉ (B.C. 63)。
- ၽႃႇသႃႇၵရိၵ်ႈ · ပဵၼ် ၽႃႇသႃႇ တင်းသဵင်ႈ; ပၢၼ်ၵဝ်ႇ ၶၢမ်ႇ ပိၼ်ႇ ၵရိၵ်ႈ (Septuagint)၊ ပိုတ်ႇသဵၼ်ႈတၢင်း တြႃးၽၢၼ်ႇ ဝႆး。
- သဵၼ်ႈတၢင်း တင်း တၢင်းၼိမ် ရူဝ်းမႃႉ · ပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်း တမၢၼ်ႇ。
- တၢင်းမုင်ႈမွင်း မေႇသိ · ၶိုၼ်ႈ ႁႅင်း ၼႂ်းၵူၼ်းယူး。
ၸဝ်ႈယေႇသူႉ မႃး
🧵ၼႄၸဝ်ႈယေႇသူႉ
ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်းယိင်း (လွင်ႈ 2)၊ တၢင်းလီ ဢႃႇပြႃႇႁမ် (3)၊ သူဝ်းဢွၼ်ႇ ပႃႇသၶႃႇ (4)၊ ၶုၼ်တႃႇသေႇ တႃႇဝိတ်ႈ (6)၊ ၵတိမႂ်ႇ (8) — တင်းသဵင်ႈ ပျေႉ ၼႂ်းၵူၼ်းၵေႃႉလဵဝ် ၸဝ်ႈယေႇသူႉ: ပရေႃးၽႅတ်ႈတႄႉ၊ ပူႇၸေႃႇတႄႉ၊ လႄႈ ၶုၼ်တႄႉ ႁဝ်း。
💛တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇဝၢင်း
မိူဝ်ႈ ႁဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းဢပႅတ်ႈ မၼ်း ပွႆႇ လုၵ်ႈၸဝ်ႈ ပၼ် အသၢၵ်ႈ တူဝ်ၵဝ်ႇ။
“ၸဝ်ႈယေႇသူႉ ပဵၼ် ၵူၼ်းသွၼ် တၢင်းၵျၢင်ႉ ဢၼ်လီၵေႃႉၼိုင်ႈ / သဝ်လၵ်းဝႃးၵၢပ်ႈ ပဵၼ် ၶၢမ်ႇ ၵေႃႈၵူၺ်း。”
ၸဝ်ႈယေႇသူႉ ဝႃႈ မၼ်း ပဵၼ် ၽြႃးၵမ်းသိုဝ်ႈ (ယူဝ်းႁၢၼ်ႇ 8:58)၊ လႄႈ သဝ်လၵ်းဝႃးၵၢပ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ လွင်ႈ ဢၼ်ၶၢမ်ႇ ၵူၺ်းၵူၺ်း ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ် တၢင်းႁၵ်ႉ ဢၼ်ၶပ်းၶိုင်ဝႆႉ။ မၼ်း ဢမ်ႇၶၢမ်ႇ လူၺ်ႈ ႁႅင်း; မၼ်း ပၼ် အသၢၵ်ႈ တူဝ်ၵဝ်ႇ (ယူဝ်းႁၢၼ်ႇ 10:18)。 “မႅတ်ႈတႃႇဢၼ်ယဵင်ႈၶႅၼ်းယႂ်ႇသေမႅတ်ႈတႃႇ တၢင်းဢၼ်ၵူၼ်းလႆႈၸုၼ်ႉ ဢသၢၵ်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပုၼ်ႈတၢင်တူဝ်ၵေႃႉသေႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတင်းလၢႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးတီႈၽူႈလႂ်သေၵေႃႉသေၵူၼ်း။” (ယူဝ်းႁၢၼ်ႇ 15:13)。
▸ လူဢၢၼ်ႇထႅင်ႈ
ၵတ်ႈ လူႉ; ၸဝ်ႈ ဢၼ်ၸီႇယၢင်ႇဝႆႉ မႃး။ တြႃးသိူဝ်းပျေႃႇ ၼႄ အသၢၵ်ႈ၊ တၢႆ၊ လႄႈ လုၵ်ႉၶိုၼ်း ၸဝ်ႈယေႇသူႉ။
- ၵိူတ်ႇ ပဵၼ်ၵူၼ်း · ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်း (ဢိမ်ႇမႃႇၼုၺေႇလ်၊ “ၽြႃး ယူႇၸွမ်းႁဝ်း”) ဝဵင်းပႄႇတလႄႇႁႅမ်ႇ。
- ၵၢၼ် · သွၼ် မိူင်းၽြႃး၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းပဵၼ် ၸိုၼ်ႈ၊ ၵႄႇ ၵူၼ်းတုၵ်ႉ。
- သဝ်လၵ်းဝႃးၵၢပ်ႈ · ၸၢႆႇ ၵႃႈၶၼ် ဢပႅတ်ႈ လႄႈ တၢင်းတၢႆ ဢၼ်ဢပႅတ်ႈ ဢဝ်မႃး (လွင်ႈ 2)。 သူဝ်းဢွၼ်ႇ ပႃႇသၶႃႇ တႄႉ。
- လုၵ်ႉၶိုၼ်း · လုၵ်ႉၶိုၼ်း ဝၼ်းထူၼ်ႈသၢမ်၊ လႄႈ ပႄႉ ဢပႅတ်ႈ၊ တၢင်းတၢႆ၊ လႄႈ သတၢၼ်ႇ — ႁိမ်ဢဝ် ဢၼ်ထွတ်ႈ လႄႈ ၶၢမ်ႇပွႆးပႄႉ ၵွပ်ႈ သဝ်လၵ်းဝႃးၵၢပ်ႈ (ၵေႃးလေႃးသေး 2:15)。
ပိူဝ်ႈၼႆ ၸဝ်ႈယေႇသူႉ ပဵၼ် ပရေႃးၽႅတ်ႈတႄႉ (ၼႄ သဵၼ်ႈတၢင်းၽြႃး)၊ ပူႇၸေႃႇတႄႉ (ၸၢႆႇ ဢပႅတ်ႈ လူၺ်ႈ တူဝ်မၼ်း)၊ လႄႈ ၶုၼ်တႄႉ (ပႄႉ ဢပႅတ်ႈ၊ တၢင်းတၢႆ၊ လႄႈ သတၢၼ်ႇ)。
ၸုမ်းၸဝ်ႈ တႄႇ
🧵ၼႄၸဝ်ႈယေႇသူႉ
တြႃးၼႆႉ တိုၵ်ႉ သိုပ်ႇ တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။ ၵျၢမ်းလိၵ်ႈၽြႃး ၵႂႃႇၸူး လူၺ်ႈ ၵတိ ဝႃႈ ၸဝ်ႈယေႇသူႉ တေမႃးထႅင်ႈ လႄႈ ႁဵတ်း ၵူႈလွင်ႈ ပဵၼ်မႂ်ႇ (ပျႃႇတိၵ်ႈ 21)。
💛တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇဝၢင်း
တၢင်းႁၵ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်းႁပ်ႉ ၵမ်းၼႆႉ မၼ်း ပွႆႇ ႁႂ်ႈလႆ တေႃႇ လုမ်ႈၾႃႉတင်းသဵင်ႈ။
“ၸုမ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ် ၸုမ်း ၵူၼ်းတၢင်းၵျၢင်ႉလီ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ် ႁိူၼ်းၵူၺ်း。”
ၸုမ်းၸဝ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၸုမ်း “ၵူၼ်းမူတ်းၸၢင်ႇ” ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်း ၵူၼ်းဢၼ်ၶၢမ်ႇၵႄႇ။ ထၢၼ်ႈတမၢၼ်ႇ ပေႃးလူး ၵေႃႈ ႁွင်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇ “ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း” ၼႂ်းၵူၼ်းဢပႅတ်ႈ (1 တီႉမေႃးသေႇ 1:15)。 ၸုမ်းၸဝ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ တီႈ ၵူၼ်းမူတ်းၸၢင်ႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ် ၵူၼ်း ဢၼ်ဢဝ် တၢင်းႁၵ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ႁပ်ႉ ပၼ်ပိူၼ်ႈ (ယူဝ်းႁၢၼ်ႇ 13:34-35)。
▸ လူဢၢၼ်ႇထႅင်ႈ
ဝၢႆး ၸဝ်ႈယေႇသူႉ ၶိုၼ်ႈၵၢင်ႁၢဝ်၊ ဝီႉၺိၺ်ႇ ဢၼ်ၸီႇယၢင်ႇဝႆႉ မႃး ဝၼ်းပႅင်ႇတေႇၵူဝ်ႇသတေႇ လႄႈ ၸုမ်းၸဝ်ႈ ၵိူတ်ႇ။ တြႃးသိူဝ်းပျေႃႇ ၽၢၼ်ႇ ဝႆး။
- ပႅင်ႇတေႇၵူဝ်ႇသတေႇ · လူၺ်ႈ ဝီႉၺိၺ်ႇ တပႄး ဢၼ်ၵူဝ် ပဵၼ် ၵေႃႉႁတ်း。
- ပေႇတရူႉ · ဢွၵ်ႇ တြႃးသိူဝ်းပျေႃႇ တီႈ ၵူၼ်းယူး ဝဵင်းယေႇရူႉသလႅမ်ႇ。
- ပေႃးလူး · တႄႇတီႈ ၵေႃႉၶိုၼ်း ၵူၼ်းၶရိၸ်ႈ ပဵၼ် တမၢၼ်ႇ; ၵေႃႇ ၸုမ်းၸဝ်ႈ ၼႂ်း မိူင်းတၢင်ႇၸိုင်ႈ လႄႈ တႅမ်ႈ လိၵ်ႈသူင်ႇ။
- တေႃႇ သုတ်းလိၼ် · ယေႇရူႉသလႅမ်ႇ → ယူႇတီး → သမႃႇရီႉ → ရူဝ်းမႃႉ။ ၵတိ “ၵူၼ်းမဵဝ်းတင်းသဵင်ႈ” ဢႃႇပြႃႇႁမ် ပဵၼ်တႄႉ。
ၵေႃႇမႂ်ႇ (ၵူႈလွင်ႈ ပဵၼ်မႂ်ႇ)
🧵ၼႄၸဝ်ႈယေႇသူႉ
ဢေႇတႅၼ်ႇ သၢင်းႁဵတ်းၵမ်းတႄႇ ၶိုၼ်းၵေႃႇ ပဵၼ် “ဝဵင်းယေႇရူႉသလႅမ်ႇ မႂ်ႇ။” ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ယူႇၸွမ်း မဵဝ်းၵူၼ်း တႃႇသေႇ — လွင်ႈပျေႉၸုမ်ႇ ဢိမ်ႇမႃႇၼုၺေႇလ် (ပျႃႇတိၵ်ႈ 21:3; မၢတ်ႈထႄႇ 1:23)。
💛တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇဝၢင်း
ၵမ်းလိုၼ်း မၼ်း ၸဵတ်ႉ ၵူႈၼမ်ႉတႃ လႄႈ ႁဵတ်း ၵူႈလွင်ႈ ပဵၼ်မႂ်ႇ လူၺ်ႈ တၢင်းႁၵ်ႉ။
▸ လူဢၢၼ်ႇထႅင်ႈ
ၵျၢမ်းလိၵ်ႈၽြႃး ဢမ်ႇ ၵိုတ်း ၼႂ်းပၢၼ်ၸုမ်းၸဝ်ႈ။ ပပ်ႉလိုၼ်းမၼ်း ပျႃႇတိၵ်ႈ ၼႄ ၸဝ်ႈယေႇသူႉ မႃးၶိုၼ်း ၵႄႇၶျွတ်ႈ ၵူႈလွင်ႈ။
- မႃးၶိုၼ်း ပွၵ်ႈသွင် · ၶုၼ် ဢၼ်ၸီႇယၢင်ႇဝႆႉ မႃးၶိုၼ်း ႁၼ်ၸႅင်ႈ。
- ပႄႉ ၵမ်းလိုၼ်း · သတၢၼ်ႇ လႄႈ တၢင်းတၢႆ ၶၢမ်ႇပႄႉ တႃႇသေႇ၊ လႄႈ ၸဝ်ႈၶရိၸ်ႈ ဢုပ်ႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ၼိူဝ်ၶုၼ် (1 ၵေႃးရိၼ်ႇထူႉ 15:25-26)。
- တတ်းသိၼ် တင်း လုၵ်ႉၶိုၼ်း · ၵူၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၵိုင်ႇ ၶၢမ်ႇတတ်းသိၼ်၊ လႄႈ ၵူၼ်းတၢႆ လုၵ်ႉၶိုၼ်း。
- ၵၢင်ႁၢဝ်မႂ်ႇ လႄႈ လုမ်ႈၾႃႉမႂ်ႇ · ဢပႅတ်ႈ၊ တၢင်းတၢႆ၊ ၼမ်ႉတႃ၊ လႄႈ တုၵ်ႉၶ ၵႂႃႇ တႃႇသေႇ (ပျႃႇတိၵ်ႈ 21:4)。
- ဢေႇတႅၼ်ႇ ၶိုၼ်းၵေႃႇ · ၼႂ်း “ဝဵင်းယေႇရူႉသလႅမ်ႇ မႂ်ႇ” ဢၼ်လီသေ ၵမ်းတႄႇ၊ ၽြႃး ယူႇၸွမ်း မဵဝ်းၵူၼ်း တႃႇသေႇ — ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ဢၼ် ၵျၢမ်းလိၵ်ႈၽြႃးတင်းသဵင်ႈ ၼႄ。
ပိူဝ်ႈၼႆ ၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်း “ပဵၼ်ယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ပႆႇပျေႉၵူႈလွင်ႈ”: ၼႂ်းၸဝ်ႈယေႇသူႉ လွင်ႈၵႄႇၶျွတ်ႈ ပဵၼ်ယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းပျေႉၸုမ်ႇမၼ်း တိုၵ်ႉ ၶၢမ်ႇမုင်ႈမွင်း。