Biblia
w jednym przewinięciu

Biblia nie zaczyna się od filozoficznego wywodu, lecz od oświadczenia: „Na początku stworzył Bóg…” Świat nie jest przypadkiem, lecz dziełem osobowego Boga.

• Obraz Boga · tylko człowiek został uczyniony podobnym do Boga, by Go poznawać i troszczyć się o świat.
• Odpoczynek · odpoczynek siódmego dnia ukazuje, że wszystko było gotowe i w pokoju (shalom): „i widział Bóg, że to było dobre”.
• Eden · świat przed zerwaniem, gdzie Bóg i człowiek chodzą razem.

Przez nieposłuszeństwo chęci „bycia jak Bóg” grzech wszedł w świat. Skutkiem nie jest jedynie złamanie reguły, lecz zerwanie relacji.

• Zerwane więzi · z Bogiem (ukrywanie się), z innymi (zrzucanie winy) i z naturą (ciernie i trud).
• Śmierć · ostrzeżenie „śmiercią umrzesz” staje się rzeczywistością.
• I Mojżeszowa 3:15 · ale pośrodku sądu najpierw pada obietnica ratunku. Uczeni nazywają to „protoewangelią” (pierwszą ewangelią).

Bóg zaczyna rozwiązywać problem całej ludzkości, powołując jednego człowieka, Abrahama. Sercem jest przymierze (obietnica): wielki naród, ziemia i „błogosławieństwo dla wszystkich narodów”.

• Wiara · Abraham uwierzył niewidzialnej obietnicy i poczytano mu to za sprawiedliwość (I Mojżeszowa 15:6).
• Izaak i Jakub · obietnica przechodzi na następne pokolenie; Jakub (Izrael) jest ojcem dwunastu plemion.
• Józef · sprzedany przez braci, zostaje rządcą Egiptu: „Bóg obrócił to ku dobremu” (I Mojżeszowa 50:20).

Największe dzieło zbawienia Starego Testamentu. Izrael, który był niewolnikiem, otrzymuje wolność mocą Boga i zostaje ukształtowany jako Jego lud.

• Pascha · dom z krwią baranka na drzwiach zostaje oszczędzony przez śmierć; wzór wszystkich późniejszych ofiar.
• Morze Czerwone · ratunek, gdy morze otwiera się w sytuacji bez wyjścia; „przejście na drugą stronę” jako symbol nowego początku.
• Przymierze synajskie · przez Dziesięć Przykazań uczą się żyć jako lud Boży.
• Przybytek · przenośna świątynia, gdzie Bóg mieszka pośród ludu: zapowiedź „Emmanuela”.
• 40 lat · przez nieposłuszeństwo jedno pokolenie błąka się po pustyni, lecz Bóg jest z nimi przez mannę i słupy obłoku i ognia.

Pod wodzą Jozuego wchodzą do ziemi obiecanej, ale po osiedleniu wkrótce zapominają o Bogu. Księga Sędziów to powtórka tego samego wzorca.

• Cykl grzechu · grzech → ucisk → wołanie → ratunek przez sędziego → znów grzech, za każdym razem gorzej.
• Sędziowie · Gedeon, Samson, Debora… wybawiciele na czas, bohaterscy, lecz pełni wad.
• Rut · światło wierności w mrocznych czasach; cudzoziemka wchodzi do linii Dawida (i Jezusa).

Szczyt Izraela, pod rządami trzech królów.

• Saul · pierwszy król, którego lud zażądał; dobry początek, lecz odrzucony za nieposłuszeństwo.
• Dawid · „mąż według serca Bożego”. Pokonuje Goliata i czyni Jeruzalem swą stolicą. Popełnia wielki grzech (Batszeba), lecz pokutuje z serca (Psalm 51).
• Przymierze z Dawidem (2 Samuelowa 7) · Bóg obiecuje utwierdzić jego dynastię na wieki: decydujący korzeń nadziei mesjańskiej.
• Salomon · u szczytu mądrości i bogactwa buduje świątynię w Jeruzalem, lecz pod koniec popada w bałwochwalstwo.

Za czasów syna Salomona królestwo dzieli się: Izrael (północ), dziesięć plemion, stolica Samaria; oraz Juda (południe), dwa plemiona, stolica Jeruzalem.

• Północ · wszyscy jej królowie służą bożkom; pada przed Asyrią w 722 p.n.e.
• Południe · trwa linia Dawida i są dobrzy królowie jak Ezechiasz i Jozjasz, lecz ogółem upada.
• Prorocy · Eliasz, Amos, Izajasz, Jeremiasz wołają „nawróćcie się!”. Tu obfituje proroctwo mesjańskie („cierpiący sługa” z Izajasza 53).

Ostrzeżenie się spełnia. Świątynia płonie, a lud zostaje uprowadzony do Babilonu: tracą ziemię, króla i świątynię, najgorszy kryzys.

• Dwa upadki · Izrael (Asyria, 722 p.n.e.) i Juda (Babilon, 586 p.n.e.).
• Daniel · przykład wiary nawet na pogańskim dworze (lwia jama); widzi wizję nadchodzącego „wiecznego królestwa”.
• Iskra nadziei · wizja suchych kości, które ożywają (Ezechiela 37), i „nowe przymierze” Jeremiasza wskazują przyszłość w ciemności.

Powrót zaczyna się od dekretu Cyrusa Perskiego (538 p.n.e.). W trzech falach wracają i odbudowują to, co upadło.

• Zorobabel · odbudowuje świątynię (ukończona w 516 p.n.e.).
• Ezdrasz · na nowo naucza prawa (Słowa) i odnawia wiarę.
• Nehemiasz · odbudowuje mury Jeruzalem w 52 dni.
• Estera · ratuje od zagłady Żydów w Persji: „kto wie, czy nie na taki czas…?”.
• Wciąż trwające pragnienie · świątynia stoi, ale nie ma króla jak Dawid. Lud czeka na Mesjasza.

Od Malachiasza do Nowego Testamentu około 400 lat bez nowego słowa biblijnego (proroków). Ale za historią Bóg przygotowywał drogę dla rozszerzenia ewangelii.

• Zmiana imperiów · Persja → Grecja (Aleksander, 333 p.n.e.) → Egipt i Syria → powstanie Machabeuszy (167 p.n.e.) → Rzym (63 p.n.e.).
• Greka · podbój Aleksandra uczynił grekę językiem wspólnym; Stary Testament przetłumaczono na grekę (Septuaginta), torując drogę szybkiemu rozszerzeniu ewangelii.
• Drogi i pokój Rzymu · trakty i „pax romana” stają się szlakami misji.
• Synagoga i stronnictwa · umacnia się nauczanie w synagodze; powstają faryzeusze i saduceusze, a oczekiwanie Mesjasza dojrzewa.

Cisza pęka, przychodzi Obiecany. Cztery ewangelie świadczą o życiu, śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa z różnych perspektyw.

• Wcielenie · Bóg stał się człowiekiem (Emmanuel, „Bóg z nami”), w uniżeniu Betlejem.
• Służba · naucza o królestwie Bożym, uzdrawia chorych i powołuje grzeszników. „Kto mnie widział, widział Ojca.”
• Krzyż · płaci w naszym miejscu cenę grzechu i śmierci przyniesionych przez upadek (scena 2). Prawdziwy baranek paschalny.
• Zmartwychwstanie · trzeciego dnia powstaje i łamie moc grzechu, śmierci i szatana; już na krzyżu „złupiwszy księstwa i mocy, wiódł je na podziw, jawnie tryumfując z nich” (Kolosensów 2:15).

Dlatego Jezus jest naszym prawdziwym prorokiem (ukazuje drogę do Boga), prawdziwym kapłanem (własnym ciałem odkupia grzech) i prawdziwym królem (zwycięża grzech, śmierć i szatana i króluje na wieki).

Po wniebowstąpieniu Jezusa obiecany Duch przychodzi w dniu Pięćdziesiątnicy i rodzi się Kościół. Ewangelia rozszerza się wybuchowo.

• Pięćdziesiątnica · przez Ducha bojaźliwi uczniowie stają się odważnymi świadkami.
• Piotr · głosi ewangelię Żydom w Jeruzalem.
• Paweł · z prześladowcy staje się apostołem; zakłada kościoły po świecie pogan i pisze listy.
• Aż po krańce · Jeruzalem → Judea → Samaria → Rzym. Obietnica „wszystkich narodów” dana Abrahamowi staje się rzeczywistością.
• I my · historia się nie kończy; biegnie ku powtórnemu przyjściu Jezusa oraz nowemu niebu i nowej ziemi.

Biblia nie kończy się na epoce Kościoła. Jej ostatnia księga, Objawienie, ukazuje Jezusa, który powraca i wszystko dopełnia.

• Powtórne przyjście · obiecany król powraca w chwale.
• Ostateczne zwycięstwo · szatan i śmierć są zniszczeni na zawsze, a Chrystus króluje jako Król królów (1 Koryntów 15:25-26; Objawienie św. Jana 20:10).
• Sąd i zmartwychwstanie · każda niesprawiedliwość zostaje naprostowana, a umarli powstają.
• Nowe niebo i nowa ziemia · grzech, śmierć, łzy i ból znikają na zawsze (Objawienie św. Jana 21:4).
• Odnowiony Eden · w „nowym Jeruzalem” lepszym niż początek Bóg mieszka na wieki ze swym ludem: cel, ku któremu zmierza cała Biblia.

Dlatego dziś jest czas „już, ale jeszcze nie”: w Jezusie zbawienie jest już dopełnione, lecz jego pełnia jeszcze jest oczekiwana.