한눈에 보는 성경 이야기
Akopya so link 📋
MANLAPUD PAMALSA ANGGAD IGLESIA

Say Biblia,
ed saksakey a liking

Diad saksakey a liking, naamtaan moy baleg ya istorya na Biblia — tan no akin a linmad mundo si Jesus.

Iliking mod leksab↓
SAKEY A BALIKAS YA AMANSAKEY ED AMIN

Diad kaonuran, say Biblia et saksakey ya istorya

Sipan→Panalagar→Kasumpalan

Say Dios so mansisipan (say sipanan), saray totoo et manaalagar na abayag, tan diad kaonuran amin et nasumpal tan nagnap ed si Jesus. Tumboken iray 13 ya eksena ed leksab ya unung ed satan a daluyon — pindut moy “Basaen ni” ed kada karta parad mas aralem ya istorya.

🌍
1DAAN A SIPANAN · GAPODiad gapo

Pamalsa

Pinalsa na Dios so mundo ya “maung a tuloy.”
Saray totoo

Dios; si Adan tan si Eva

Saray manunan agawa

Anemiran agew na pamalsa, say too apalsa ed laraway Dios, say Sabado a panagpainawa

Diad gapoy gapo nen pinalsa na Dios iray katawenan tan say dalin,
Genesis 1:1 (Maung a Balita)

🧵Mantuturod si Jesus

Apalsa so mundo diad panamegley na “Salita.” Ibabaga na Ebanghelyo nen Juan a sayan Salita et si Jesus a mismo (Juan 1:1-3).

💛Aron ag mansawa

Ag onggapo so istorya diad panangukom noagta diad sakey a mundon pinalsa ed onaagus ya aro.

Kaslakan a lingo

“Akin et ginawa na Dios so toon makapankasalanan? Ag ta mas maung no ag itayo apalsa?”

Say katwaan

Pinalsa na Dios so mundo tan say too aliwan lapud kakulangan to noagta lapud onaagus ya aro. Say pamalsa ed too bilang toon makapikasanaan ed Dios et aro la a mismo. Tan anggan say iloob na kasalanan et aliwan paway ed plano na kilalaban na Dios (Taga-Efeso 1:4-5). Say unaan ya eksena na Biblia et aliwan panangukom noagta aro.

▸ Basaen ni

Ag onggapo so Biblia diad pilosopiyan diskusyon noagta diad sakey ya kabkabat: “Diad gapo, say Dios…” Say mundo et aliwan aksidente noagta gawa na sakey a personal a Dios.

  • Laraway Dios · ed amin a pinalsa, say too labat so apalsa a miparad Dios — pian kabaten to tan asikasoen toy mundo.
  • Painawa · say panagpainawa ed komapiton agew so mangipanengneng a nagnap tan mareen so amin (shalom): “maung itan.”
  • Eden · say mundo antis ya aderal, ya say Dios tan say too et manaakar a sankaiba.
🍎
2DAAN A SIPANAN · ONGGAPO SO PROBLEMADiad gapo

Say Inkapelag

Linmoob so kasalanan, tan apotot so pisanaan na too tan Dios.
Saray totoo

Si Adan tan si Eva; say uleg (Satanas)

Saray manunan agawa

Pangan ed sebel a bunga, inkipapaway ed Eden, isabi na patey tan irap

Pambosulan ta ka tan samay bii… Temeken na anak to so olom
Genesis 3:15 (Maung a Balita)

🧵Mantuturod si Jesus

Say unaan a sipan na maung a balita, niiter kayari na inkapelag: say “anak na bii” so mangiwakil ed olo na uleg — tan sikato si Jesus (Genesis 3:15; Taga Roma 16:20; Taga Galacia 4:4).

💛Aron ag mansawa

Diad mismon impankasalanan na too, insipan a tampol na Dios so kilalaban diman.

Kaslakan a lingo

“Lapud impangan na saksakey a bunga et nipaway tan anggan naitdan na patey — ag ta masyadon maoges so Dios?”

Say katwaan

Say inkipaway ed Eden et panangukom tan panangasi a sankaiba. No, ya niyarawi ed Dios tan ed satan ya aderal a kipapasen, et angan ed kiew na bilay so too tan nambilay ya andi-anggaan, naloob ya andi-anggaan ed irap (Genesis 3:22). Say impangabuloy na patey et amalukas na dalan a pampawil; tan diman a mismo insipan na Dios so Manangilaban (Genesis 3:15). Diad panangukom et walay aro la.

▸ Basaen ni

Diad ag itutulok ya labay ya “magmaliw a singa Dios,” linmoob so kasalanan ed mundo. Say resulta et aliwa labat ya aderal a totontonen noagta aderal a relasyon.

  • Aderal a pisanaan · ed Dios (panaamot), ed kaparan too (panangipasen na lingo), tan ed kalikasan (sabit tan irap).
  • Patey · say pasakbay a “natemek mon ompatey ka” et nagmaliw a tua.
  • Genesis 3:15 · balet diad pegley na panangukom, unona ya niiter so sipan na kilalaban. Tatawagen na saray iskolar ya “protoevangelium” (say unaan a maung a balita).
⛺
3DAAN A SIPANAN · SAY SIPANmanga 2000 antis na Cristo

Saray Patriarka

Insipan na Dios ed si Abraham, “Magmaliw kan kagawaan na bindision.”
Saray totoo

Abraham · Isaac · Jacob · Jose

Saray manunan agawa

Say sipanan ed si Abraham, say impangibagat ed si Isaac, samploran duaray anak nen Jacob, inyatagey nen Jose ed Egipto

Itdan ta kay amayamay a kabyangay boleg mo, tan magmaliw iran sakey a bansan matalonggaring.… Diad panamegley mo bindisionan kon amin iray bansa ed mundo.
Genesis 12:2-3 (Maung a Balita)

🧵Mantuturod si Jesus

Say sipan ya “amin a bansa et nabindisionan” et asumpal ed si Jesus, say anak nen Abraham (Taga Galacia 3:16).

💛Aron ag mansawa

Inanap ni na Dios so ag manepeg, tinawag to ed ngaran to, tan ginawa ton kagawaan na bindision.

Kaslakan a lingo

“Apili si Abraham lapud baleg a pananisia to — ag ta amin a totoo ed Biblia et bayani ed moralidad?”

Say katwaan

Si Abraham et nantila tan nanduaruwa, tan si Jacob et managtila. Ag tinawag na Dios iray “makanepegan” a totoo noagta saray walay pakakulangan, diad grasya. Say rason et aliwan say kaabigan da noagta say matoor ya aro na Dios (Deuteronomio 7:7-8).

▸ Basaen ni

Onggapo so Dios a mangiyasolusyon na problema na interon katoowan diad pantawag ed saksakey a laki, Abraham. Say puso to et say sipanan (say sipan) — sakey a baleg a bansa, sakey a dalin, tan “bindision parad amin a bansa.”

  • Pananisia · anisiad ag-anengneng a sipan si Abraham, tan abilang itan a katonungan to (Genesis 15:6).
  • Isaac tan Jacob · niyakar so sipan ed onsublay a kailalakan; si Jacob (Israel) so ama na samploran duaran tribu.
  • Jose · inlako na saray agagi to balet inyatagey — “say Dios impagmaliw to a pankaabigan iman a kaogsan” (Genesis 50:20).
🔥
4DAAN A SIPANAN · KILALABANmanga 1446 antis na Cristo

Exodo tan Kalawakan

Inlaban na Dios so aripen a baley tan ginawa ton dilin baley to.
Saray totoo

Moises, Aaron, say Faraon

Saray manunan agawa

Samploran salot, say Paskua, say impangataw ed Ambalangan Dayat, say Samploran Ganggan ed Sinai, say tabernakulo, 40 a taon ed kalawakan

Pagmaliwen ta kayon dilin totook, tan magmaliw a siak so Dios yo.
Exodo 6:7 (Maung a Balita)

🧵Mantuturod si Jesus

Say Paskua — ya say dala na kordiro so amaarawi na patey — et mantuturod si Jesus, say “Paskua tayo,” ya apasak para sikatayo (1 Corinto 5:7).

💛Aron ag mansawa

Dinengel toy panermen na aripen a baley tan linmasur a mismo pian ilaban ira.

Kaslakan a lingo

“Say Ganggan (saray totontonen) et aliwan ta sakey ya eksamin a kaukolan a daegen pian nilaban?”

Say katwaan

Inlaban ira na Dios antis to ya inter so Ganggan. Anggan say Samploran Ganggan et onggapo ed kabkabat na kilalaban: “Siak so Katawan a Dios yo ya angipaway ed sikayod Egipto” (Exodo 20:2). Say Ganggan et aliwan “gawaen mo pian nilaban ka,” noagta sakey ya mangiwanwan na aro no panoy nepeg a pambilay na nilaban lan baley diad grasya (Deuteronomio 7:7-9). Lawas unona so grasya; say itutulok et say ebat.

▸ Basaen ni

Say sankabalegan a kilalaban ed Daan a Sipanan. Say Israel a datin aripen et nibulus diad pakayari na Dios tan ahormaan a magmaliw a baley to.

  • Say Paskua · say abung a walay dala na kordiro ed puerta to et alabsanan na patey — say mudilo na amin ya onsublay a bagat.
  • Ambalangan Dayat · kilalaban diad sankaarapan na ag-agawaan a dalan; say “inkataw” et nagmaliw a tanda na balon gapo.
  • Say sipanan ed Sinai · diad panamegley na Ganggan, aaralen day pambilay bilang baley na Dios.
  • Tabernakulo · sakey a niyakaw a santuario ya panaayaman na Dios ed pegley na baley to — preview na “Emmanuel.”
  • 40 a taon · say ag-itutulok et mamansiansia ed sakey a henerasyon ya akabilang-bilang ed kalawakan, balet asingger so Dios diad manna tan say lusek na lurem tan apoy.
🗡️
5DAAN A SIPANAN · INKIYAYAMmanga 1400–1050 antis na Cristo

Sakop tan Saray Huis

Nagamuran day dalin, balet anggapoy ari kanyan ginawa na balang sakey so labay to.
Saray totoo

Josue; saray huis a singa si Gideon tan si Samson; si Rut

Saray manunan agawa

Say impelag na Jerico, inkiyayam ed Canaan, inuulit-ulit a panagkuli na kasalanan–panangukom–kilalaban

Diad saman a panaon anggapoy ari ed Israel. Ginawa na balang sakey a too so labay ton gawaen.
Huis 21:25 (Maung a Balita)

🧵Mantuturod si Jesus

Manlapud boleg nen Rut so nanlapuan nen David, tan manlapud boleg nen David so nanlapuan nen Jesus (Mateo 1). Anggan diad gulo, mantutuloy so kabolegan na Mesias.

💛Aron ag mansawa

Anggaman ya inuulit-ulit a tinraidor, kada ontatawag ira angibaki na manangilaban tan binmangon to ra lamet.

Kaslakan a lingo

“Say impanakop ed Canaan et anggapoy-asin a panagpapatey — kanyan say Dios na Daan a Sipanan et tuan maruksa.”

Say katwaan

Sayan mairap a topiko et ag nasolusyonan ed saksakey a balikas tan kaukolay panaganos. Balet ag ipapanengneng na Biblia ya basta panamairap noagta panangukom kayari na pigaran siglo na anos ed labalabas a kaogsan (kaiba so panagbagat na ogaw) (Genesis 15:16; Deuteronomio 9:4-5; Levitico 18:24-25). Mabayag so Dios anggan ed panangukom, tan maliket ton inawat iramay tinmalikur ed sikato — anggan saray sankaili a singa si Rahab tan si Rut (Josue 6:25; Rut 4:13-17).

▸ Basaen ni

Diad pangidaulo nen Josue, linmoob irad insipan a dalin, balet kayari na inkiyayam et magano dan alingwanan so Dios. Say Huis et inuulit ya patron.

  • Say onleksab a panagkuli · kasalanan → panamaolop → pannangis → manangilaban a huis → kasalanan lamet. Onloloor ya naoogesan.
  • Saray huis · Gideon, Samson, Debora — saray temporaryon managlaban, mabkat balet walay kakulangan da.
  • Rut · sakey a maliwliwawan istorya na katooran ed ambilonget a panaon; sakey a bii a sankaili so linmoob ed boleg nen David (tan nen Jesus).
👑
6DAAN A SIPANAN · BALITONG A PANAONmanga 1050–930 antis na Cristo

Say Nankakasakey a Panarian

Insipan na Dios ed si David, “Mansiansia lawas so trono mo.”
Saray totoo

Saul · David · Solomon

Saray manunan agawa

Say unaan ya ari a si Saul, si David tan si Goliat, say sipanan ed si David, say impangipaalagey na templo nen Solomon

Nawalaan ka lawas na saray kabyangay boleg mo, tan pansiansiaen ko ya anggad angga so nanarian mo.
2 Samuel 7:16 (Maung a Balita)

🧵Mantuturod si Jesus

Say “andi-anggaan a trono” et asumpal ed si Jesus, say anak nen David — kanyan tatawagen a “Anak nen David” (Lucas 1:32-33; Mateo 1:1).

💛Aron ag mansawa

Ag to impulisay anggan say apelag a David; diad panamegley to insipan toy andi-anggaan ya Ari.

Kaslakan a lingo

“Si David et bayani ya anggapoy depekto — kanyan tinawag a ‘too ya unung ed puso na Dios.’”

Say katwaan

Nankasalanan ed pikakaloguran si David tan anggan pamapatey. Say “too ya unung ed puso na Dios” et aliwan andi-depekto, noagta samay ag inyamot toy kasalanan to — ya nagbabawi a tuloy tan oonsempet lawas ed Dios (Salmo 51). Ag impulisay na aro na Dios anggan say napelag ya ambelat.

▸ Basaen ni

Say tilok na Israel, ya inuley na taloran ari.

  • Saul · say unaan ya ari ya kinerew na totoo; maung a gapo balet aderal lapud ag-itutulok.
  • David · “sakey a too ya unung ed puso na Dios.” Tinalo toy Goliat tan ginawa ton kapitolyo so Jerusalem. Nanggaway baleg a kasalanan (Bat-seba) balet nagbabawi a tuloy (Salmo 51).
  • Say sipanan ed si David (2 Samuel 7) · insipan na Dios ya pansiansiaen toy dinastiya nen David ya andi-anggaan — say desidido a lamot na ilalo ed Mesias.
  • Solomon · diad tilok na kakabatan tan kayamanan inyalagey toy templo, balet diad kaonuran na bilay to nanidolo.
⚔️
7DAAN A SIPANAN · INKAPELAG930–586 antis na Cristo

Say Abiang a Panarian

Abiang ed abalaten (Juda) tan amianen (Israel), tan kalkalna ya aderal so bansa.
Saray totoo

Saray ari na duaran panarian; saray propita a singa si Elias, Isaias, Jeremias

Saray manunan agawa

Abiang so panarian, inmkayat so idolatriya, mansasakbay iray propita

Nanlapud saman, sumpad saray manaarin kabyangay boleg nen David iray totood baybay a nanarian na Israel.
Saray Arari 12:19 (Maung a Balita)

🧵Mantuturod si Jesus

Diad sayan panaon, mas malinew lan ipapasakbay na saray propita so onsabin Mesias (Isaias 9:6; Isaias 53).

💛Aron ag mansawa

Ed baley a tinmalikur, angibaki lawas na propita, ya onaakis, “Ompawil ka, ipangasim.”

Kaslakan a lingo

“Say propita et managpasingawey na arapen / say Dios na Daan a Sipanan et sanok labat.”

Say katwaan

Say puso na propita et aliwan “managpasingawey na arapen” noagta say aralem a pikakasi na Dios: “Ipangasim, ompawil ka.” Anggan say pasakbay na panangukom et aliwan pian deralen noagta pian pawilen ira tan ilaban — “ag ko panliketan so ipatey na toon makasalanan” (Ezekiel 33:11).

▸ Basaen ni

Diad panaon na anak nen Solomon abiang so bansa: say amianen a panarian na Israel (10 tribu, kapitolyo Samaria) tan say abalaten a panarian na Juda (2 tribu, kapitolyo Jerusalem).

  • Israel (amianen) · amin ya arari to et manlilingkur ed saray idolo; apelag ed Asiria nen 722 antis na Cristo.
  • Juda (abalaten) · mantutuloy so boleg nen David, walay pigaran maung ya arari a singa si Ezekias tan si Josias, balet diad kabukel onleleksab.
  • Saray propita · Elias, Amos, Isaias, Jeremias et onaakis na “ompawil kayo!” Say propesiya nipaakar ed Mesias et sankayamanan dia (say “manirap a lingkor” na Isaias 53).
⛓️
8DAAN A SIPANAN · PANANGUKOM722 / 586 antis na Cristo

Say Inkapriso

Agba so bansa tan naawit iray totoo ed sankaili a dalin.
Saray totoo

Daniel, Ezekiel, Nabucodonosor

Saray manunan agawa

Apelag so Israel ed Asiria (722), apelag so Juda ed Babilonia tan aderal so templo (586)

Diad gilig na saray ilog ed Babilonia inmiirung kami; mannangis kamin akanunot diman ed Sion.
Salmo 137:1 (Maung a Balita)

🧵Mantuturod si Jesus

Diad sankaaralman na pangangoy-koy, insipan nen Jeremias so sakey a “balon sipanan” (Jeremias 31:31) — say mismon sipanan ya inletneg nen Jesus ed Sankaonuran a Pangan.

💛Aron ag mansawa

Linmasur a kaiba ra anggan ed sankabilongetan a dalin na inkapriso, tan insipan toy kipawil.

Kaslakan a lingo

“Say inkapriso so paneknek a tinaynan na Dios so Israel a tuloy.”

Say katwaan

Say inkapriso et aliwan inkitaynan noagta panagdisiplina tan panaglinis na sakey ya Ama ed inararo ton anak (Hebreo 12:6). Ag tinmaynan so Dios; akiib ed si Daniel ed pegley na inkapriso tan insipan to, “Sarayan plano et makaiter ed sikayo na aligwas… saray planon mamatwa ed iilaloan yon nagawa ed arapen a panaon” (Jeremias 29:11).

▸ Basaen ni

Asumpal iray pasakbay. Apoolan so templo tan naawit iray totoo ed Babilonia — abalang day dalin, ari, tan templo: say sankaleksaban a pasen.

  • Duaran inkapelag · Israel (Asiria, 722 antis na Cristo) tan Juda (Babilonia, 586 antis na Cristo).
  • Daniel · sakey a mudilo na pananisia anggan ed sankaili a palasyo (say ongib na saray leon); anengneng toy pasingawey na onsabin “andi-anggaan a panarian.”
  • Sakey a singgaw na ilalo · say pasingawey nen Ezekiel na amagaan a pukel ya pinmawiy bilay (Ezekiel 37) tan say “balon sipanan” nen Jeremias et mantuturod arapen ed kabilongetan.
🧱
9DAAN A SIPANAN · KIPAPAWIL538–430 antis na Cristo

Say Isempet

Onsempet ira tan ipaalagey day templo tan saray padir.
Saray totoo

Esdras, Nehemias, Ester, Zerubabel

Saray manunan agawa

Isempet diad ganggan nen Ciro, impangipaalagey na templo, impangiyolian na saray padir na Jerusalem, kipawil na Salita

Pabiskegen kayo na liket ya iter ed sikayo na Katawan.
Nehemias 8:10 (Maung a Balita)

🧵Mantuturod si Jesus

Si Malaquias, say sankaonuran a libro na Daan a Sipanan, sinampotan toy pampropesiya na sakey ya mensahero a manparaan ed dalan na Mesias: “Ibaki koy mensahero” (Malaquias 3:1).

💛Aron ag mansawa

Anggan ed baley ya inuulit-ulit ya akakulang, ag to inekal so sipan to, noagta binmangon to ra lamet.

▸ Basaen ni

Diad ganggan nen Ciro ya ari na Persia (538 antis na Cristo) onggapo so isempet. Diad taloran daluyon onsempet ira tan ipaalagey day aderal.

  • Zerubabel · ipaalagey toy templo (asumpal nen 516 antis na Cristo).
  • Esdras · ibangat to lamet so Salita tan paolian toy pananisia.
  • Nehemias · ipaalagey toy saray padir na Jerusalem ed 52 ya agew.
  • Ester · inlaban to ray Judio ed Persia ed inkaderal — “parad onyan panaon.”
  • Mansiansia ni a pampipilalek · akaalagey so templo, balet anggapoy ari a singa David. Manaalagar iray totoo na Mesias.
🌑
10PEGLEY NA SARAY SIPANAN · PANAGPARAAN NA TANGHALmanga 430–4 antis na Cristo

Saray Areen a Taon

400 a taon ya anggapoy boses na propita — balet kalkalna ya aparaan so tanghal.
Saray totoo

Alejandro a Baleg, saray Macabeo, Roma

Saray manunan agawa

Persia → Grecia → kawayangan na Macabeo → uley na Roma

Balet nen nagnap lay panaon, say Dios imbaki toy Anak to. Inyanak na sakey a bii
Taga Galacia 4:4 (Maung a Balita)

🧵Mantuturod si Jesus

Sayan amin a “panagparaan na tanghal” et kimey na Dios pian si Jesus et onsabid eksakton “kagnapan na panaon.”

💛Aron ag mansawa

Anggan diad 400 ya areen a taon, ag-anengneng, manparaparaan na dalan na kilalaban.

Kaslakan a lingo

“No anggapoy salita ed loob na 400 a taon, ag ta tinmaynan o nampainawa so Dios?”

Say katwaan

Say areen et aliwan inkaandi. Ag labat sikato nansalita, legan na satan a panaon onkikiwas na saray empiryo, salita, tan dalan pian iparaan toy tanghal na kilalaban. Diad sankaareenan a bekta, mas mankikimey so Dios diad aro (Taga Galacia 4:4).

▸ Basaen ni

Manlapud Malaquias anggad Balon Sipanan, manga 400 a taon ya anggapoy balon Masanton Sulat. Balet diad benegan na awaran, manparaparaan so Dios na dalan parad maung a balita.

  • Onuman iray empiryo · Persia → Grecia (Alejandro, 333 antis na Cristo) → saray Tolomeo tan Seleukida → say rebelyon na Macabeo (167 antis na Cristo) → Roma (63 antis na Cristo).
  • Griego · say impanakop nen Alejandro so amagmaliw ed Griego bilang kaslakan a salita; say Daan a Sipanan et atarad ed Griego (say Septuaginta), ya amalukas na dalan pian magano ya nikayat so maung a balita.
  • Saray dalan tan kareenan na Roma · saray ahormaan a dalan tan say “Pax Romana” et nagmaliw a dalan na misyon.
  • Saray sinagoga tan grupo · onlamot so panagbangat ed sinagoga; ompawala ray Pariseo tan Saduceo; tan onaralem so pampipilalek ed Mesias.
✝️
11BALON SIPANAN · KASUMPALANmanga 4 antis na Cristo–30 kayari na Cristo

Onsabi si Jesus

Say insipan a Mesias et linma, inatey, tan inmoli lamet.
Saray totoo

Jesus, samploran duaran disipulo, Juan a Managbinyag

Saray manunan agawa

Say inkagmaliw a too, say kimey tan bangat tan milagro to, patey ed krus, kioli ed komatlon agew

Nagmaliw a too so Salita tan akiayam ed sikatayo… napnoy aro tan katwaan.
Juan 1:14 (Maung a Balita)

🧵Mantuturod si Jesus

Say anak na bii (eksena 2), say bindision nen Abraham (3), say kordiron Paskua (4), say andi-anggaan ya ari nen David (6), say balon sipanan (8) — amin et asumpal ed saksakey a too, si Jesus: say tuan Propita, Sacerdote, tan Ari tayo.

💛Aron ag mansawa

Nen makasalanan tayo ni, imbaki toy Anak to tan inter toy dilin bilay to.

Kaslakan a lingo

“Si Jesus et sakey labat a maung a managbangat na moralidad / say krus et makapaermen a impatalo.”

Say katwaan

Imbaga nen Jesus a sikato so Dios a mismo (Juan 8:58), tan say krus et aliwan aksidente o impatalo noagta aplano ya aro. Ag sikato impuersa diman; inyapay toy dilin bilay to (Juan 10:18). “Anggapoy toon babaleg so panangaro tod saray kakaaro to nen say toon mangibagat na bilay to para sikara” (Juan 15:13).

▸ Basaen ni

Naderal so areen; onsabi so Insipan. Saray apatiran Ebanghelyo et mantatasi ed bilay, patey, tan kioli nen Jesus manlapud apatiran panmoria.

  • Inkagmaliw a too · say Dios nagmaliw a too (Emmanuel, “say Dios kaiba tayo”), diad mapaabeban pasen na Betlehem.
  • Kimey · ibangat toy panarian na Dios, paabigen toy mansasakit, tawagen toy makasalanan. “Samay akanengneng ed siak, anengneng toy Ama.”
  • Say krus · bayaran toy bayar na kasalanan tan patey ya inawit na inkapelag (eksena 2). Say tuan kordiron Paskua.
  • Kioli · diad inkioli ed komatlon agew, deralen toy pakayari na kasalanan, patey, tan Satanas — diad krus la “dineral toy pakayari da ray maispiritun manoley tan saray walay betang… a pangipanengneng na impanalo to” (Colosas 2:15).

Kanyan si Jesus so tuan Propita tayo (ipanengneng toy dalan ed Dios), tuan Sacerdote (mangabuloy na kasalanan diad dilin laman to), tan tuan Ari (mananalo ed kasalanan, patey, tan Satanas tan manuley ya andi-anggaan).

🕊️
12BALON SIPANAN · INKIKAYATmanga 30 kayari na Cristo–

Onggapo so Iglesia

Onsabi so Ispiritu, tan nikayat so maung a balita anggad sampot na dalin.
Saray totoo

Pedro, Pablo, say unaan ya iglesia

Saray manunan agawa

Say Ispiritu ya inkalbo ed Pentecostes, niyanak so iglesia, nikayat so maung a balita manlapud Jerusalem anggad Roma diad panamasegsegang

naitdan kayoy pakayari no onsabid sikayoy Ispiritu Santo… diad amin a sokung na mundo.
Saray Gawgawa 1:8 (Maung a Balita)

🧵Mantuturod si Jesus

Sayan istorya et mantutuloy ni anggad natan. Sinampotan na Biblia diad pangisipan ya ompawil si Jesus tan baloen toy amin a bengatla (Puyan 21).

💛Aron ag mansawa

Say aron inawat tayo, ibabaki to natan ya ipaagus ed interon mundo.

Kaslakan a lingo

“Say iglesia et grupon relihyoso na saray ayadyari ya totoo, o building labat.”

Say katwaan

Say iglesia et aliwan grupo na saray “ayadyari ya santo” noagta saray apaperdonan makasalanan. Anggan si apostol Pablo et tinawag toy dilin sikato a “sankaogsan” ed saray makasalanan (1 Timoteo 1:15). Say unaan ya iglesia et nansangsangan tan akakulang met (Saray Gawgawa 6:1; 1 Corinto 1:11). Say iglesia et aliwan pasen a pampaatagey, noagta totoon mangipapaakar na aron inawat da (Juan 13:34-35).

▸ Basaen ni

Kayari na inkayatagey nen Jesus, onsabi so insipan ya Ispiritu ed Pentecostes tan niyanak so iglesia. Maples a nikayat so maung a balita.

  • Pentecostes · say Ispiritu so amagmaliw ed saray matatakot a disipulo a magmaliw a makpel a tasi.
  • Pedro · ipupulong toy maung a balita ed saray Judio ed Jerusalem.
  • Pablo · manlapud managpasegsegang anggad apostol, mananap na iglesia ed mundo na Hentil tan mansulat na saray sulat.
  • Anggad sampot na dalin · Jerusalem → Judea → Samaria → Roma. Say sipan ed si Abraham na “amin a bansa” et asumpal.
  • Tan sikatayo · ag onsasampot so istorya; mantutuloy anggad isabi nen Jesus tan say balon tawen tan balon dalin.
🌅
13BALON SIPANAN · KAGNAPANOnsabi ni

Say Kipawil (amin balo)

Ompawil si Jesus tan baloen toy amin a bengatla.
Saray totoo

Say onsabin Jesus; amin a bansa

Saray manunan agawa

Say isabi to, say sankaonuran a panangukom, sampot na kasalanan·patey·lua, balon tawen tan balon dalin

Ponasen ton amin iray luad mata ra. Anggapo lay patey, ermen, akis, tan sakit
Puyan 21:4 (Maung a Balita)

🧵Mantuturod si Jesus

Say Eden na unaan a pamalsa et apaolian ed kaonuran bilang “balon Jerusalem.” Manaayam so Dios kaiba na baley to ya andi-anggaan — say kagnapan na Emmanuel (Puyan 21:3; Mateo 1:23).

💛Aron ag mansawa

Diad kaonuran ponasen toy amin a lua tan baloen toy amin a bengatla diad aro.

▸ Basaen ni

Ag onsasampot so Biblia ed panaon na iglesia. Say sankaonuran a libro to, say Puyan, et ipapanengneng toy onsabin Jesus a mangisumpal na amin.

  • Say isabi to · ompawil so insipan ya Ari diad kagalangan.
  • Sankaonuran a pananalo · naderal lan andi-anggaan so Satanas tan say patey, tan manuley si Cristo bilang Ari na saray ari (1 Corinto 15:25-26; Puyan 20:10).
  • Panangukom tan kioli · napetek so amin ya aliwa, tan napaoli ray inaatey.
  • Balon tawen tan balon dalin · naandi lan andi-anggaan so kasalanan, patey, lua, tan sakit (Puyan 21:4).
  • Apaolian ya Eden · diad sakey a “balon Jerusalem” a mas maung nen say gapo, manaayam so Dios kaiba na baley to ya andi-anggaan — say laen ya tutuntonen na interon Biblia.

Kanyan natan et panaon na “asumpal la, balet ag ni”: ed si Jesus, say kilalaban et asumpal la, balet say kagnapan to et aalagaren ni.

NO ANTOY KABALIKSAN YAN ISTORYA PARA “SIAK”

Say tuan puso na Biblia

Say Biblia et aliwan libron mangibabangat na “pagmaliw a maung a too.”

Sikato yan istorya no panoy impangilaban na Dios, diad grasya labat, ed saray makasalanan ya ag makapangilaban ed inkasikara. Diad pegley to et walay Jesu-Cristo.

Say andi-anggaan ya panagkuli na Israel et tuan litrato na “siak”

Idolatriya→Irap→Pannangis→Manangilaban so Dios→Idolatriya lamet…

Manlapud panaon na saray Huis anggad inkapriso, oolit-uliten na Israel yan panagkuli ya andi-anggaan. Ag insulat na Biblia ya, pian elek-elekan tayoy “anggan apa ra.”

Sikato yan sakey ya melag. Say nipaakar et aliwan “onman so ginawa na Israel” noagta “ontan met so gagawaen ko” (1 Corinto 10:11).

Say idolo et aliwa labat ya kinaykay a talintao. Sikato so antokaman ya inararo o panmamatalkan tayo nen say Dios — kuarta, kayamanan, panangawat na arum, totoo, anggan say siak a dili. Tan say pangosar ed Dios bilang kagawaan pian nagamuran so labay ko et idolatriya met.

Diad kaonuran, say sankaaralman ya idolo et “say siak a dili, ya akayorung ed trono na Dios.”

Kanyan panoy impangilaban na Dios ed onyan makasalanan? Niay puso na maung a balita ya ipapakabat na Biblia.

💔

Say sankaaboyan a kasalanan — anggapoy matonung

Say problema et aliwan “pigaran maoges a kagagawa” noagta say lamot na puso. Manlapud si Adan, amin et niyanak ed silong na kasalanan tan ag makapasabi ed Dios ed inkasikara.

“Anggapoy toon matonung, anggapo, anggan sakey… nankasalanan ya amin iray katoowan tan ag ira manepeg ed pakanengneng na Dios.” — Taga Roma 3:10-12, 23 (Maung a Balita)
⚖️

Ag makapangilaban ed siak so Ganggan

Say Ganggan et aliwan takayan noagta melag. No mas pansagpotan moy panumpal, mas ipapanengneng to no panoy ikakulang mo. Say gagala to et iter itayo ed Cristo.

“Say gagawaey Ganggan et say pangipapaamta to a nankasalanan so too… say Ganggan so bumabangat tayo ya anggad insabi nen Cristo.” — Taga Roma 3:20 · Taga Galacia 3:24 (Maung a Balita)
🎁

Diad grasya — sakey a regalo, aliwan sagpot

Say kilalaban et aliwan tumang na kanepegan ya atipon mo, noagta libren regalo na Dios parad ag manepeg. Kanyan anggapoy makapampasirayew.

“Lapud baleg a panangaroy Dios nilaban kayo la diad panamegley na pananisia… ag nanlapud gawgawa yo.” — Taga-Efeso 2:8-9 (Maung a Balita)
🙏

Nipasen a matonung diad pananisia

Aliwan diad panumpal na Ganggan, noagta diad pananisiad Jesu-Cristo nibalita itayon matonung — ag itayo akawes na dilin katonungan tayo noagta diad katonungan to.

“Apaandi la ray kasalanan tayod arap na Dios lapud pananisia… anggapoy toon napaandiy kasalanan tod arap na Dios diad panamegley na panangonur to na ibabagay Ganggan.” — Taga Roma 5:1 · Taga Galacia 2:16 (Maung a Balita)
📖

Say Biblia et mantuturod si Jesus

Say Biblia et aliwan libro na saray bantug a laki o libro na panangiyasaop-dili. Manlapud Genesis anggad Puyan, kada pahina et mantatasi ed saksakey a too — si Jesu-Cristo.

“Sikato so mantatasi ed siak… impaliwawa nen Jesus ed sikara yan asalitan nipaakar ed sikato diad Masanton Sulat.” — Juan 5:39 · Lucas 24:27 (Maung a Balita)
👑

Say Panarian na Dios — say puso na mensahe nen Jesus

Say topiko ya sankabangat nen Jesus. Say uley na Dios bilang Ari et linmoob ed mundo kaiba nen Jesus tan nasumpal no ompawil. Diad krus tan kioli to, si Jesus so tuan Ari ya analo ed kasalanan, patey, tan Satanas.

“Sinmabi la so nigetar a panaon tan asingger lay Panarian na Dios! pansibkelan yo la ray kasalanan yo, tan manisia kayo lad Maung a Balita!” — Marcos 1:15 (Maung a Balita)
✝️

Say maung a balita — sinumpal ton amin

Say utang na kasalanan ya ag ko nayarian a bayaran, binayaran nen Jesus bilang sandik diad krus, tan diad inkioli to analo ed patey. Ag ak ondedeneng ed “gawaen mo ya” noagta ed “asumpal la.”

“Asumpal la… nen makasalanan itayo ni, si Cristo inatey para sikatayo.” — Juan 19:30 · Taga Roma 5:8 (Maung a Balita)

Say interon Biblia et mantuturod saksakey a pasen.

Ag napatonda na too diad inkasikato so panagkuli na kasalanan, tan anggapoy anggan sakey a matonung. Kanyan walay nepeg a mangibayar na bayar bilang sandi ra.

Si Jesus et aliwan linmad mundo pian mangiter labat na maung a bangat. Lapud anggapoy arum a paraan a pangilaban ed siak, kaukolan a sikatoy linmay.

Samay nepeg ya akabitin ed saman a krus et siak.
Sinakbat nen Jesus so kasalanan ko tan apasak diman bilang sandik.

“Balet asugat-sugat lapud saray kasalanan tayo, apekpekpek lapud saray kaogsan a ginagawa tayo… lapud saray siplat a dinmadapod laman to pinmawil so gendat a biskeg tayo.” — Isaias 53:5

Wala ni kasi pampapagaan mo?

▸ Kanyan say managpatey et manisia labat tan onlad tawen, balet samay maung a too ed interon bilay to ya ag manisia et onlad impierno?

Maptek ya tepet. Balet duaran lingo so akaamot ed satan.

① Ag biangen na Biblia iray totoo ed “maung tan maoges.” Say sukatan et aliwan “mas maung nen say katupang” noagta “say ayadyari ya inkasanto na Dios.” Diad arap to, anggapoy “magenap a kaungan” (Taga Roma 3:23). Kanyan aliwa yan “maung a too sumpad managpatey,” noagta singa duaran totoon walaay parehoy makapatey a sakit — sakey so onawat na tambal, balet samay sakey et agto labay, ya ikuanto, “mas maksil ak nen samay too.”

② Saksakey labat so mamabiang ed tawen tan impierno. Aliwan say iskor na kagagawa, noagta no inawat moy Jesu-Cristo bilang Katawan tan asolusyonan lay problemam ed kasalanan. Samay too ya asolusyonan so kasalanan to diad dala nen Cristo et onlad tawen; samay ag mangawat ed sikato, ya mansiansia so kasalanan to, et andi. Anggapoy maung a kagagawa a makasolusyon ed satan a problema na kasalanan.

Kanyan say tawen tan impierno et aliwan “tumang ed maung a kagagawa” noagta nipaakar ed relasyon ed Cristo. Tan say “pananisia” et aliwan inkana na isip noagta panguman na manuley ed bilay — siopaman ya tuan mangawat ed sikato et ag onkana ya managpaatagey noagta mas onaralem so panagbabawi to. Diad tua, say panagmatonung-dili (“maung ak a too”) so sankairapan ya idolon nabenat, samay mamaisip ed sikatayo ya ag tayo kaukolan si Cristo (Lucas 18:9-14).

Maptek ya ibabaga na Biblia: “Ag nadusa so manisiad Anak, balet asintinsiaan lan nadusa so ag manisia” (Juan 3:18). Say panangukom et aliwan “pangiskor ed bilay mo kayari mo ya inatey,” noagta abenegan la unung ed no inawat moy Cristo.

Taga Roma 3:23 · Juan 3:18 · Taga-Efeso 2:8-9 · Lucas 18:9-14

▸ Ag ta magenap so pagmaliw a maung a too, anggan ag ak manisia ed si Jesus?

Sikato yan sankakaslakan ya isip, balet ag natalusan no antoy “tuan problema.” Niay sakey a litrato.

Iyilustram a wala kad sakey a barkoy pirata. Anggan panoy kalinis na panliningim ed kubierta, kaomaung mod tripulasyon, tan kalinto na bilay mo — sika ni so pirata, ta naawit ka na barko ed laen to (say puerto na panangukom). Say problema et aliwan “iskor na kagagawam” noagta “dinan a barkoy nibilang ka” (say kinen mo).

Kanyan ag ibabagay maung a balita ya “mas pansagpotan moy pagmaliw a maung”; ibabaga to ya “manalis kay barko.” Onlasur kad barkoy kasalanan tan onalis kad si Jesus — diad balon kinen na anak na Dios. Aliwa yan pangiyatagey na iskor mo diad sagpot, noagta panmatalek ed samay mangiyuunat na lima to tan onalis kad barko to.

Diad tua, oonleng na Biblia so kilalaban bilang sayan “inkialis” — “Inlaban to itayon nanlapud kabilongetan tan inyalis to itayod panarian na inararo ton Anak” (Colosas 1:13).

Ag mo lilingoen: aliwan say kabaliksan to et anggapoy kana na maabig a bilay. Say kaabigan et aliwan “kondisyon” na kilalaban noagta bunga to. Samay analis na barko et manbibilay a maung natan aliwan lapud takot noagta lapud aro na sakey ya anak.

Colosas 1:13 · Juan 1:12 · Juan 3:3 · Taga-Efeso 2:8-9

▸ No say nanggaway maoges et mareen so liknaan to, ya ibabaga to “pinerdona ak na Dios,” legan ya manirap ni so biniktima — ag ta ontan lay kalaka na grasya?

Maptek so tepet, tan tua so ot-ot. Balet onyan kuan et aliwan “say panamerdona na Biblia” — sikato yan sakey ya pakapauges to.

① Ag balut malaka so panamerdona na Dios. Ag asakob so kasalanan a singa “agto agawa”; binayaran a mismo na Dios so bayar to diad bilay na dilin Anak to. Say krus et aliwan paneknek ya melmelag so kasalanan, noagta no panoy kabelat to — sikato so sankamablian ya panamerdona ed interon mundo.

② Say tuan panagbabawi et walay bunga to. No say nanggaway maoges et mapaatagey ed arap na biniktima — “pinerdona ak na Dios, kanyan mareen ak” — aliwa yan panagbabawi noagta aalig labat to (Mateo 3:8). Tan say panamerdona ed pegley na too tan Dios et ag to buralen so sugat na biniktima, ni piliten ya manperdona.

③ Ag balut basta “ipulisay” so kasalanan. Amin a kasalanan et nibayar ed sakey ed duaran pasen — say Cristo so manakbat ed satan diad krus (parad saray manmatalek ed sikato, anggapo lay dusa, Taga Roma 8:1), o samay too ya agto inawat anggad samput so mangakbat ed satan. Kanyan anggapoy “malaka a panamerdona.” Say nanggaway maoges et akwentaan met na linew ed sayan mundo (Taga Roma 13:1-4).

④ Ag balut melag ed Dios iray lua na biniktima. Onaakis so Dios kaiba na saray onaakis, nununoten toy kada lua, tan sikaton dili so manpunas ed satan diad kaonuran (Puyan 21:4). Kanyan ag kaukolan ya say biniktima labat so manakbat ed belat na panangibales, noagta nayarian to yan ipagamuy matonung a Dios (Taga Roma 12:19 — “Siak so maningil, siak so ombawi, kuay Katawan”).

Mateo 3:8 · Taga Roma 8:1 · Taga Roma 13:1-4 · Puyan 21:4

Kanyan — antoy gawaen ko?

Sayan aro et aliwan impormasyon noagta sakey ya imbitasyon. No say aron apasak bilang sandim et atangguyor toy puso mo, ipikasi yan kalkalna, sankakurang.

Dios,

aamtaen kon sakey ak a makasalanan ya ag makapangilaban ed inkasiak.

Manisia ak ya si Jesus inatey ed krus para siak tan inmoli lamet.

Ipaperdona moy amin a kasalanan ko, tan manlapud natan sika lay Katawan na bilay ko.

Awaten mo ak bilang anak mo, tan ipabilay mo ak ed balon bilay.

Diad ngaran nen Jesus mikasi ak. Amen.

No impikasim ya yan masimoon, ibabaga na Biblia ya nagmaliw kan anak na Dios. Ag ka la bukbukor — anapen moy asingger ya iglesia tan manakar kayon mansaop ed dalan na pananisia.

“Balet inter tod amin ya angawat, saray amin ya anisiad sikato so pankanepegan a magmaliw ya anak na Dios.” — Juan 1:12 · Taga Roma 10:9-10

Saksakey a Dios,
diad saksakey ya istorya,
so onaanap ed sikatayo diad
aro ya ag balut mansawa.

“Anggapoy duaruwak ya anggan say patey, o say bilay… anggan anton pinalsaamin da ra ya et ag ira makapangisian ed sikatayo ed panangaroy Dios ya inter tod sikatayo diad panamegley nen Cristo Jesus a Katawan tayo.” — Taga Roma 8:38-39

Diad sayan istorya, say Ganggan, saray libro na karakep, saray propita, tan saray sulat so mangiter na “laman.”
Manlapud natan, anggan dinan a libro so lukasan mo, naamtaan moy “iner ka la ed istorya.”

Nibase ed mahistorya-redentibo, ebanghelikal · repormado a pakanengneng ya inkaib na karaklan ed Korean Protestante ya iglesia.

Saray tepet · komento — Mangipawit na email