한눈에 보는 성경 이야기
لِنک کاپی بوت 📋
اَنگَت بلۆچی زُبانا پاکێن کِتابے نێست — پَمێشکا اے رَکّێنگئے تاریخی قِسّه چه اِشی زورگ بوتگ‌اَنت: Open Bible Stories · © unfoldingWord · CC BY-SA 4.0
چه جۆڑکَنگا تان کِلیسا

پاکێن کِتاب،
یَکّ تۆمارا

یَکّ تۆمارئے تَها، پاکێن کِتابئے مَزنێن قِسّه و اے که ایسّا پَرچا آتک، بزان.

جَهلا بشۆڑ
یَکّ جُملَه که اے سَجَّهێن چیزّ یَکجاهَ کنت

آهِرا، پاکێن کِتاب یَکّێن قِسّهے اِنت

وادَهوَدارپُرّ بئیگ

هُدا وادَهَ دَنت (اَهد و پئیمان)، مردُم بازێن وَهدێا وَدارَ کَننت، و آهِرا سَجَّهێن چیزّ ایسّائے تَها پُرّ و سَرجَمَ بنت. اے ۱۳ نِمونگانی رَند هَمے پئیما برئو — هَر کارٹئے سَرا «گێشتر بوان»ا تَپّ بکن که گێشتر قِسّها بزانئے.

🌍
1کۆنێن اَهد · بُنگیجائولسَرا

جۆڑکَنگ

هُدایا یَکّ دُنیاے جۆڑ کُرت که «باز شَرّ» اَت.
مردُم

هُدا؛ آدَم و هئوا

مُهمێن واکِعَه

جۆڑکَنگئے شَش رۆچ، اِنسان هُدائے شِکلا جۆڑ کَنگ، شَبَّتئے آرام

ائولسَرا اے پئیما هُدایا هَر چیزّ اَڈّ کُرت: آییا دُنیا و هَر چیزّ که دُنیائے تَها هَست شَش رۆچا جۆڑ کُرتنت. وهدے هُدایا زِمین جۆڑ کُرت، زِمین تَهار و هالیگ اَت، پَرچا که اَنگت هُدایا هِچّ چیزّ جۆڑ نکُرتگ‌اَت. بَله هُدائے روه هَمۆدا آپئے سَربُرا اَت.

🧵ایسّائے نێمگا نِشانی کنت

دُنیا «کَلِمَه»ئے رَندا جۆڑ بوت. یُحَنّائے اِنجیل جارَ جنت که اے کَلِمَه وَت ایسّا اِنت (یُحَنّا ۱:۱-۳).

💛اے مِهر که کَدی هَلاس نبیت

قِسّه گۆن سِزایا نه‌، بلکێن گۆن مِهرا رێچگ بوتگێن جۆڑکَنگا بُنگیجَ بیت.

عامێن رَدێن هئیال

«هُدایا پَرچا اَنچێن مردُم جۆڑ کُرت که توانت گُناه بکَننت؟ آیا گهتر نه‌اَت که ما هِچ جۆڑ مکُرتێن؟»

راستی

هُدایا دُنیا و مردُم هِچ کَمیئے وَستا نه‌، بلکێن یَکّ رێچگ بوتگێن مِهرا جۆڑ کُرت. اِنسان چۆن یَکّ کَس که گۆن هُدایا تَولُّک داریت جۆڑ کَنگ وَت یَکّ مِهرے اِنت. و گُناهئے آیگ هَم هُدائے نجاتئے پلانا چه دَر نه‌اَت (اِفِسیان ۱:۴-۵). پاکێن کِتابئے ائوَلی نِمونگ سِزا نه‌، بلکێن مِهر اِنت.

گێشتر بوان

پاکێن کِتاب گۆن یَکّ فِلسَفی دَلیلا نه‌بُنگیجَ بیت بلکێن گۆن یَکّ جارا: «ائولسَرا، هُدایا…» دُنیا یَکّ اِتّپاکے نه‌اِنت بلکێن یَکّ زِندگێن هُدائے کار اِنت.

  • هُدائے شِکل · چه سَجَّهێن جۆڑکَنگ بوتگێنان، تَهنا اِنسان اَنچۆ جۆڑ بوتگ که هُدا چۆ ببیت — آییا بزانیت و دُنیا سَمبالیت.
  • آرام · هَپتُمی رۆچئے آرام نِشانَ دَنت که هَر چیزّ سَرجَم و آرامیا (شالۆم) اِنت: «اے شَرّ اَت.»
  • عَدَن · هَما دُنیا که پێسَر چه پرۆش بئیگا، هَمۆدا هُدا و مردُم یَکجاهَ گَردنت.
🍎
2کۆنێن اَهد · مَسئَلَه بُنگیجَ بیتائولسَرا

اێر کَپگ (گُناه)

گُناه آتک، و مردُم و هُدائے تَولُّک بُرّگ بوت.
مردُم

آدَم و هئوا؛ مار (شئیتان)

مُهمێن واکِعَه

مَنع کَنگ بوتگێن مێوَگ وَرگ، چه عَدَنا دَرکَپگ، مرک و سَکّیئے آیگ

هُدایا گۆن مارا گوَشت: «تئو نالَتی ائے! تئو په لاپکَشُّکاییَ رئوئے و تئیی وَراک هاک و دَنزَ بیت. تئو و جَنێن یَکدگرئے دژمنَ بێت و تئیی چُکّ و آییئے چُکّ هَم گۆن یَکدگرا نپرَتَ کَننت. جَنێنئے نَسل تئیی سَرگا جنت و تئو آییئے پادئے پونزا ٹَپّیگَ کَنئے.»

🧵ایسّائے نێمگا نِشانی کنت

وَشّێن مِستاگئے ائوَلی وادَه، که گُناهئے رَندا زوتّ دئیگ بوت: «جَنێنئے نَسل» مارئے سَر پرۆشیت — و اے ایسّا اِنت (پێدائِش ۳:۱۵؛ رۆمیان ۱۶:۲۰؛ گالاتیان ۴:۴).

💛اے مِهر که کَدی هَلاس نبیت

هَما دَمانا که مردُمان گُناه کُرت، هُدایا هَمۆدا، هَما جاگَها یَکّ رَکّێنگئے وادَه دات.

عامێن رَدێن هئیال

«تَهنا یَکّ مێوَگ وَرگئے وَستا چه عَدَنا دَرکَنگ و مرک دئیگ — آیا هُدا باز سَخت نه‌اِنت؟»

راستی

چه عَدَنا دَرکَنگ هَم سِزا اَت هَم رَهم. اَگن آ زِندئے درَچکا بوارتێن و هَما پرۆش بوتگێن، هُدایا چه جِتا بوتگێن حالا تان اَبَد زِندگ بَمانتێن، اے تان اَبَد تَکلیپئے تَها بَستِگ بئیگ اَت (پێدائِش ۳:۲۲). مرکئے بِلّگ راه دوبَر بُۆجت، و هَمۆدا هُدایا یَکّ رَکّێنۆکئے وادَه دات (پێدائِش ۳:۱۵). مِهر ائوَلا سِزائے تَها اَت.

گێشتر بوان

«هُدا چۆ بئیگئے» کۆشِستئے نافَرمانیا، گُناه دُنیایا کئیت. اَنجام تَهنا یَکّ پرۆش بوتگێن قانونے نه‌اِنت بلکێن یَکّ پرۆش بوتگێن تَولُّکے اِنت.

  • بُرّگ بوتگێن تَولُّک · گۆن هُدایا (پَناه گِرگ)، گۆن یَکدگرا (اِلزام)، گۆن دُنیایا (هاک و سَکّی).
  • مرک · اے گِتکنگ که «تئو راستیا مِرئے» راست بیت.
  • پێدائِش ۳:۱۵ · بَله سِزائے نێمگا، یَکّ رَکّێنگئے وادَه ائوَلا کَئیت. عالِمان اِشی پرۆتُاِوانجِلیون (ائوَلی وَشّێن مِستاگ) گوَشنت.
3کۆنێن اَهد · وادَهنزّیکّی ۲۰۰۰ پێش‌مَسیه

پِتگ‌مَزَن

هُدایا اِبراهێما وادَه دات، «تئو یَکّ بَرکَتئے راهے بئے.»
مردُم

اِبراهێم · اِسحاق · یَعقوب · یوسُپ

مُهمێن واکِعَه

گۆن اِبراهێما اَهد، اِسحاقئے بَستگ، یَعقوبئے دوازدَه چُکّ، یوسُپ مِسرا واکدارَ بیت

سَدان سالا رَند هُدایا گۆن یَکّ مردُمێا هَبَر کُرت که نامی «اِبرام» اَت. هُدایا گوَشت: «وتی مُلک و لۆگئے مردُمان یَلَه دئے و هَما مُلکا برئو که من تَرا گوَشان. مَن تَرا بَرکَتَ دئیان و تَرا مَزنێن کئومے جۆڑَ کَنان. مَن تئیی ناما مزنَ کَنان. هَما مردُم که تَرا بَرکَتَ دئینت، من آیان بَرکَتَ دئیان و هَما مردُم که تَرا نالَتَ کَننت، من آیان نالَتَ کَنان. زِمینئے سَجَّهێن کئوم تئیی سئوَبا بَرکَتَ گِرنت.»

🧵ایسّائے نێمگا نِشانی کنت

اے وادَه که «سَجَّهێن کئوم بَرکَتَ گِرنت» ایسّائے تَها، که اِبراهێمئے نَسل اِنت، پُرّ بیت (گالاتیان ۳:۱۶).

💛اے مِهر که کَدی هَلاس نبیت

هُدا ائوَلا یَکّ بے‌لیاقَتێن مردُمئے کِرّا آتک، آییا ناما کوکّار کُرت، و آییا یَکّ بَرکَتئے راه کُرت.

عامێن رَدێن هئیال

«اِبراهێم گِچێن بوت پَرچا که آییا مَزنێن باوَرے داشت — آیا سَجَّهێن پاکێن کِتابئے کَس اَهلاقی پَهلَوان نه‌اَنت؟»

راستی

اِبراهێما دروگ گوَشت و شَکّ کُرت؛ یَعقوب یَکّ پَریب‌دئیۆکے اَت. هُدایا «لیاقَت‌مَندێن» مردُم نه‌، بلکێن ائیب‌دار مردُم رَهما کوکّار کُرت. سَوَت آیانی شَرّی نه‌، بلکێن هُدائے وَپادارێن مِهر اَت (تَثنیَه ۷:۷-۸).

گێشتر بوان

هُدا یَکّ مردُمێا — اِبراهێما — کوکّار کَنگا سَجَّهێن اِنسانئے مَسئَلَه هَل کَنگ بُنگیجَ کنت. آییئے دِل اَهد (وادَه) اِنت — یَکّ مَزنێن کئوم، یَکّ مُلک، و «سَجَّهێن کئومانی وَستا بَرکَت.»

  • باوَر · اِبراهێم یَکّ نه‌گِندگ بوتگێن وادَه باوَر کُرت، و اے آییئے وَستا راست‌کاری زورگ بوت (پێدائِش ۱۵:۶).
  • اِسحاق و یَعقوب · وادَه پێش رئوت؛ یَعقوب (اِسراییل) دوازدَه کَبیلَهانی پِت بیت.
  • یوسُپ · وَتی برات‌گُهاران پرۆشتی بَله واکدارا رَست — «هُدایا اِشی په شَرّیا لۆٹِت» (پێدائِش ۵۰:۲۰).
🔥
4کۆنێن اَهد · رَکّێنگنزّیکّی ۱۴۴۶ پێش‌مَسیه

چه مِسرا دَرکَپگ و دَشت

هُدایا یَکّ گُلامێن کئومے رَکّێنت و وَتی کئوم جۆڑ کُرت.
مردُم

موسّا، هارون، پِرئون

مُهمێن واکِعَه

دَه بَلاهیں، سَرگوَز، سُهرێن دَریائے چِنڈگ، سینائے سَرا دَه کانون، عِبادَتگاه، دَشتئے تَها ۴۰ سال

اِسراییلی باز گَل بوتنت که هُدایا آ چه مرک و گُلامیا رَکّێنتنت. نون آزات اَتنت که هُدایا بمَنّنت و آییا پَرَستِش بکَننت. اِسراییلیان په وتی نۆکێن آزاتیئے شاتکامیا بازێن سئوتے جَت و هُدائے تاریپ کُرت که هُدایا آ چه مِسری لَشکَرا رَکّێنتنت.

🧵ایسّائے نێمگا نِشانی کنت

سَرگوَز — هَما جاگَه که یَکّ بَرّگئے هۆنا مرک واتَرّ کُرت — ایسّائے نێمگا نِشانی کنت، «مئے سَرگوَزئے بَرّگ»، که مئے وَستا سَلیبئے سَرا میه زورگ بوت (۱ کُرِنتیان ۵:۷).

💛اے مِهر که کَدی هَلاس نبیت

آییا یَکّ گُلامێن کئومئے نگرئو اِشکُت و وَت جَهلا آتک که آیان برَکّێنیت.

عامێن رَدێن هئیال

«آیا کانون (دَه حُکم) یَکّ اِمتِحانے نه‌اِنت که باید گوَزئے که نجات بگِرئے؟»

راستی

هُدایا آ کانون دئیگئے پێسَر رَکّێنتنت. تان دَه حُکم هَم گۆن یَکّ نجاتئے جارا بُنگیجَ بیت: «من هُداوَند تئیی هُدا آن، که تَرا چه مِسرا دَرکَشّت» (هُروج ۲۰:۲). کانون «بمَنّ که نجات بگِرئے» نه‌اِنت، بلکێن یَکّ مِهربانێن راهبَری اِنت که یَکّ ائوَلا رَکّێنگ بوتگێن کئوم چۆن باید بزِندیت (تَثنیَه ۷:۷-۹). رَهم هَموَهد ائوَلا کَئیت؛ فَرمانبَرداری پَسّئو اِنت.

گێشتر بوان

کۆنێن اَهدئے گهترێن رَکّێنگ. هَما گُلام بوتگێن اِسراییل هُدائے واکا آزاتَ بیت و آییئے کئوم جۆڑَ بیت.

  • سَرگوَز · هَما لۆگ که بَرّگئے هۆنا نِشانیگ بوتگ مرک آییا واتَرّ کنت — هَر رَندیگێن قُربانیئے رَدِنّگ.
  • سُهرێن دَریا · رَکّێنگ هَمۆدا که راه هَلاسَ بیت؛ «گوَزگ» یَکّ نۆکێن بُنگیجئے نِشان بیت.
  • سینائے اَهد · کانونانی رَندا آ یاتَ گِرنت که چۆن هُدائے کئوم چۆ بزِندنت.
  • عِبادَتگاه · یَکّ چالاکێن پاکێن جاگاه که هُدا وَتی کئومئے تَها بَندیت — «عِمّانوئیلئے» یَکّ پێش‌چَکّ.
  • ۴۰ سال · نافَرمانی یَکّ نَسلا گارَّ آریت، بَله هُدا گۆن مَنّا و اَور و آسئے سُتنا نزّیکّ بَندیت.
🗡️
5کۆنێن اَهد · نِشتگنزّیکّی ۱۴۰۰–۱۰۵۰ پێش‌مَسیه

فَتح و رَهشۆن

آیان مُلک گِپت، بَله بادشاهے نه‌بئیگا هَرکَس وَتی دِلئے کارَ کُرت.
مردُم

یوشا؛ رَهشۆن چۆن گِدئون و سَمسون؛ روت

مُهمێن واکِعَه

اَریحائے کَپگ، کَنعانئے تَها نِشتگ، گُناه–سِزا–رَکّێنگئے یَکّ تَکرارێن چَکَّر

وهدے اِسراییلیان تئوبَه کُرت هُدایا آ رَکّێنتنت. هُدایا په آیان مردُمے راه دات که آیان برَکّێنیت. آ مردُم رهشۆن بوت و کئومئے دُژمِنانی هلاپا جَنگی کُرت و آ پرۆش داتنت. پدا آیانی زِمینا سُهل و اێمِنی آتک و رَکّێنۆکێن مردُم آیانی سَرۆک بوت. هُدایا بازێن رَکّێنۆکے راهَ دات که اِسراییلیان چه دژمنان نجات بدَنت.

🧵ایسّائے نێمگا نِشانی کنت

چه روتئے نَسلا داوود کَئیت، و چه داوودئے نَسلا ایسّا کَئیت (مَتّا ۱). تان هَلچَلیئے تَها هَم، مَسیهئے کئومئے درَچک پێش رئوت.

💛اے مِهر که کَدی هَلاس نبیت

بار بارَ پرۆشگ بوت، بَله هَر بَرے که آیان پِریات کُرت آییا یَکّ رَکّێنۆکے روان کُرت و آ بُرزَ کُرتنت.

عامێن رَدێن هئیال

«کَنعانئے فَتح یَکّ بے‌رَهمێن قَتلے اَت — پَمێشکا کۆنێن اَهدئے هُدا راستیا ظالِم اِنت.»

راستی

اے یَکّ سَختێن مَطلَبے اِنت که یَکّ جُملَها هَلاس بئیگ نه‌توانیت. بَله پاکێن کِتاب اِشی بے‌مَتلَب زۆراگیری نه‌، بلکێن سَدان سالا گِراێن بَدیئے (چُکّئے قُربان کَنگ هَم اِشی تَها) سَرا صَبر کَنگئے رَندئے سِزا چۆ پێش کنت (پێدائِش ۱۵:۱۶؛ تَثنیَه ۹:۴-۵؛ لاویان ۱۸:۲۴-۲۵). هُدا سِزا دئیگا هَم وَری اِنت، و هَما کَس که آییئے نێمگا تَرّیت گَلیا گِپتنت — تان پردیسی چۆن راحاب و روت (یوشَع ۶:۲۵؛ روت ۴:۱۳-۱۷).

گێشتر بوان

یوشائے سَرپَرَستیا آ وادَه دئیگ بوتگێن مُلکا تَها بنت، بَله نِشتگا رَند زوتّ هُدایا شُمۆشَ کَننت. رَهشۆنانی کِتاب هَمے تَکرارێن رَدِنّگ اِنت.

  • جَهلێن چَکَّر · گُناه ← زُلم ← پِریات ← یَکّ رَهشۆنے رَکّێنیت ← پَدا گُناه. اے تَهنا گِشترَ بیت.
  • رَهشۆن · گِدئون، سَمسون، دِبۆرَه — وَهدی رَکّێنۆک، پَهلَوان بَله باز ائیب‌دار.
  • روت · یَکّ تَهارێن زَمانگئے تَها وَپاداریئے یَکّ رُژنێن قِسّه؛ یَکّ پردیسی جَنێنے داوودئے (و ایسّائے) نَسلا تَها بیت.
👑
6کۆنێن اَهد · زَرّگوینێن زَمانگنزّیکّی ۱۰۵۰–۹۳۰ پێش‌مَسیه

یَکجاهێن بادشاهی

هُدایا داوودا وادَه دات، «تئیی تَخت تان اَبَد بَندیت.»
مردُم

شاوول · داوود · سُلئیمان

مُهمێن واکِعَه

ائوَلی بادشاه شاوول، داوود و جالوت، گۆن داوودا اَهد، سُلئیمان پرستشگاه بَندیت

بَله نبیے هَست‌اَت که نامی «ناتان» اَت. هُدایا آ راه دات که گۆن داوودا اے هَبَرا بکَن: «تئو بازێن جَنْگے کُرتگ، پمێشکا تئو اے لۆگا په من مبَند، بلّ که تئیی چُکّ اے لۆگا بَندیت. اگن منی هبرا بزورئے، من تَرا سَکّ باز بَرکَتَ دئیان. چه تئیی نَسل و پَدرێچا یَکّے کئیت که منی کئومئے سَرا تان اَبد بادشاهیَ کنت.» مَسیه هَما یَکّێن اِنت که چه داوودئے نَسل و پدرێچا پێدا بوتگ و تان اَبد بادشاهیَ کنت. مَسیه هُدائے گِچێن کُرتگێن بادشاه و نجات دئیۆک اِنت که دُنیائے سَجَّهێن مردُمان چه آیانی گُناهانَ رَکّێنیت.

🧵ایسّائے نێمگا نِشانی کنت

اے «تان اَبَدێن تَخت» ایسّائے تَها، که داوودئے چُکّ اِنت، پُرّ بیت — پَمێشکا آییا «داوودئے چُکّ» گوَشنت (لوقا ۱:۳۲-۳۳؛ مَتّا ۱:۱).

💛اے مِهر که کَدی هَلاس نبیت

آییا اێر کَپتگێن داوود هَم رِچ نکُرت، و آییئے رَندا یَکّ تان اَبَدێن بادشاهئے وادَه دات.

عامێن رَدێن هئیال

«داوود یَکّ بے‌ائیبێن پَهلَوانے اَت — پَمێشکا آییا ‹یَکّ مردُم هُدائے دِلئے رَندگیر› گوَشتنت.»

راستی

داوودا زِنا و تان قَتل هَم کُرت. «یَکّ مردُم هُدائے دِلئے رَندگیر» مَتلَب بے‌ائیب نه‌اِنت، بلکێن هَما کَس که وَتی گُناه نِهان نکُرت — که سَرجَمیا تئوبَه کُرت و هَموَهد هُدائے نێمگا واتَرّ بوت (زَبور ۵۱). هُدائے مِهر هَما کَسان هَم که سَخت اێر کَپنت رِچ نکنت.

گێشتر بوان

اِسراییلئے ٹُلّ، سئے بادشاهانی هُکمرانیا.

  • شاوول · هَما بادشاه که مردُمان لۆٹِت؛ یَکّ شَرّێن بُنگیج که نافَرمانیا هَراب بوت.
  • داوود · «یَکّ مردُمے هُدائے دِلئے رَندگیر.» آ جالوتا شِکَستَ دَنت و اورشَلیما پایتَخت کنت. آ یَکّ مَزنێن گُناهے کنت (بَتشِبَع) بَله چه دِلا تئوبَه کنت (زَبور ۵۱).
  • گۆن داوودا اَهد (۲ سموئیل ۷) · هُدا وادَه دَنت که داوودئے بادشاهی تان اَبَد بَندیت — مَسیهئے اُمێدئے فَیصَلَه‌کُنِندَه بُن.
  • سُلئیمان · اَگل و دئولَتئے ٹُلّا آ پرستشگاها بَندیت، بَله زِندئے آهِرا بُتانی نێمگا تَرّیت.
⚔️
7کۆنێن اَهد · زَوال۹۳۰–۵۸۶ پێش‌مَسیه

بَهر بوتگێن بادشاهی

ائیلگاه (یَهودا) و گُرگاپان (اِسراییل) بَهر بوت، و کئوم هَرابیئے نێمگا شُت.
مردُم

دوێن بادشاهیانی بادشاه؛ نبی چۆن اِلیاس، اِشئیا، اِرمیا

مُهمێن واکِعَه

بادشاهی بَهرَ بیت، بُت‌پَرستی پَهلَ بیت، نبی گِتکَنگَ کَننت

وهدے مردُمان آییئے اے هَبَر اِشکُت بازێنێا آییئے هِلاپا سَرکَشّی کُرت. دَه کَبیلَها رِهۆبام یَلَه دات و بَسّ دو کَبیلَه، یَهودا و بِنیامین آییئے نێمگا شُتنت. اے دوێن کَبیلَهان وَتا «یَهودائے بادشاهی» گوَشت. اورشَلیم هَمے بادشاهیئے تَها منت.

🧵ایسّائے نێمگا نِشانی کنت

اے زَمانگا نبی آیۆکێن مَسیهئے بارا گێش و گێشتر سَرپَدا گوَشنت (اِشئیا ۹:۶؛ اِشئیا ۵۳).

💛اے مِهر که کَدی هَلاس نبیت

یَکّ کئومێا که آییا پُشت کُرت، آییا اَنگَت نبیان روان کُرت، پِریاتا که «دْوا، واتَرّ بیئێت.»

عامێن رَدێن هئیال

«نبی آیۆکا گوَشۆکێن غئیب‌بدان اَنت / کۆنێن اَهدئے هُدا سَجَّه قَهر اِنت.»

راستی

یَکّ نبیئے دِل «آیۆک گوَشگ» نه‌اِنت بلکێن هُدائے یَکّ دَردێن پِریات اِنت: «دْوا، واتَرّ بیئێت.» تان سِزائے گِتکنگ هَم مکسَدِش هَلاک کَنگ نه‌، بلکێن مردُمان واتَرّ کَنگ و رَکّێنگ اِنت — «من بَدکارئے مرکا گَل نبان» (حِزقیئیل ۳۳:۱۱).

گێشتر بوان

سُلئیمانئے چُکّئے رۆچان کئوم بَهرَ بیت: گُرگاپی اِسراییلئے بادشاهی (۱۰ کَبیلَه، پایتَخت سامِرَه) و ائیلگائی یَهودائے بادشاهی (۲ کَبیلَه، پایتَخت اورشَلیم).

  • اِسراییل (گُرگاپ) · هَر بادشاهے بُتانی پَرَستِشَ کنت؛ ۷۲۲ پێش‌مَسیه اَسوریئے دَستا کَپیت.
  • یَهودا (ائیلگاه) · داوودئے نَسل پێش رئوت، گۆن لَهتێن شَرّێن بادشاهان چۆن حِزقیا و یوشیا، بَله سَرجَمیا جَهلَ بیت.
  • نبی · اِلیاس، عاموس، اِشئیا، اِرمیا کوکّارَ کَننت «واتَرّ بیئێت!» مَسیهئے پێشگۆیی هَمۆدا وَتی دئولَتمَندترێن ٹُلّا رَسیت (اِشئیا ۵۳ئے «تَکلیپ‌کَشّۆکێن نۆکَر»).
⛓️
8کۆنێن اَهد · سِزا۷۲۲ / ۵۸۶ پێش‌مَسیه

دَرانڈێهی

کئوم کَپیت و مردُم پردیسی مُلکان بُرگ بنت.
مردُم

دانیال، حِزقیئیل، نِبوکَدنِزَر

مُهمێن واکِعَه

اِسراییل اَسوریئے دَستا کَپیت (۷۲۲)، یَهودا بابِلئے دَستا کَپیت و پرستشگاه هَراب بیت (۵۸۶)

نِبوکَدنِزَر و آییئے سِپاهیگان یَهودائے مُلکئے کَمّ و گێش سَجَّهێن مردُم گۆن وَت بابِلا بُرتنت. آیان بَسّ گَریبتِرێن مردُم کِشت و کِشارانی سَرا یَلَه داتنت. اے وَهد و زَمانگا که هُدائے مردُم په زۆر چه وادَه داتگێن مُلکا کَشّگ بوتنت، اے زَمانگ «دَرانڈێهی» گوَشگَ بیت.

🧵ایسّائے نێمگا نِشانی کنت

نااُمێدیئے تَها، اِرمیا یَکّ «نۆکێن اَهدئے» وادَه دَنت (اِرمیا ۳۱:۳۱) — هَما اَهد که ایسّا آهِری شامئے تَها مُهرَ کنت.

💛اے مِهر که کَدی هَلاس نبیت

آ گۆن آیان دَرانڈێهیئے تَهارترێن مُلکا هَم شُت، و واتَرّ بئیگئے وادَه دات.

عامێن رَدێن هئیال

«دَرانڈێهی ثابِتَ کنت که هُدایا اِسراییل سَرجَمیا یَلَه دات.»

راستی

دَرانڈێهی یَلَه دئیگ نه‌، بلکێن یَکّ دۆستێن چُکّئے نێمگا تَربیَت و پاک کَنگ اَت (عِبرانیان ۱۲:۶). هُدا نه‌شُت؛ آ دَرانڈێهیئے دِلا گۆن دانیالا اَت و وادَه داتی، «من زانان که په شُما چے پلانے داران — شَرّیئے پلان نه‌، بلکێن یَکّ آیۆکے و یَکّ اُمێدێئے وَستا» (اِرمیا ۲۹:۱۱).

گێشتر بوان

گِتکَنگ راست بیت. پرستشگاه سۆچیت و مردُم بابِلا بُرگ بنت — مُلک، بادشاه و پرستشگاه گارَّ کَننت: سَجَّهان جَهلترێن ٹُکُّر.

  • دو کَپگ · اِسراییل (اَسوری، ۷۲۲ پێش‌مَسیه) و یَهودا (بابِل، ۵۸۶ پێش‌مَسیه).
  • دانیال · یَکّ بُت‌پَرستێن دَربارئے تَها هَم باوَرئے رَدِنّگ (شێرانی چاه)؛ آ یَکّ آیۆکێن «تان اَبَدێن بادشاهیئے» دیستان گِندیت.
  • اُمێدئے یَکّ پروز · حِزقیئیلئے دیست که هُشکێن هَڈّان زِندَ بنت (حِزقیئیل ۳۷) و اِرمیائے «نۆکێن اَهد» تَهارا یَکّ آیۆکێن وَهدئے نێمگا نِشانی کَننت.
🧱
9کۆنێن اَهد · واتَرّی۵۳۸–۴۳۰ پێش‌مَسیه

واتَرّ بئیگ

آ واتَرّ بنت و پرستشگاه و دیوال دوبَر بَندنت.
مردُم

عِزرا، نِحِمیا، اِستِر، زِروبابِل

مُهمێن واکِعَه

کوروشئے فَرمانا واتَرّ بئیگ، پرستشگاه دوبَر بَندگ، اورشَلیمئے دیوال جۆڑ کَنگ، کَلِمَه دوبَر زورگ

وهدے مردُم اورشَلیما آتکنت آیان مزَنێن پرستشگاه و شَهرئے کَش و کِرّئے دیوال بَستنت. پارسئے بادشاهان اَنگَت یَهودیانی سَرا هُکمرانیَ کُرت، بَله یَهودی دوبَر وادَه داتگێن مُلکا سَر بوتنت. نون آیان توانت وَتی هُدایا مَزنێن پرستشگاها پَرستش بکَننت.

🧵ایسّائے نێمگا نِشانی کنت

مَلاکی، کۆنێن اَهدئے آهِری کِتاب، اِشی گۆن آهِرَ کنت که یَکّ پئیگامبَرے مَسیهئے راه تَهیار کَنگا کَئیت: «من وَتی پئیگامبَرا روانَ کنان» (مَلاکی ۳:۱).

💛اے مِهر که کَدی هَلاس نبیت

هَما کئومێا هَم که بار بار نِکام بوت، آییا وَتی وادَه واتَرّ نکُرت.

گێشتر بوان

پارسئے بادشاه کوروشئے فَرمانا (۵۳۸ پێش‌مَسیه) واتَرّ بئیگ بُنگیجَ بیت. سئے رَپتگا آ واتَرّ بنت و هَما چیزّ که هَراب بوتگ‌اَت دوبَر بَندنت.

  • زِروبابِل · پرستشگاها دوبَر بَندیت (۵۱۶ پێش‌مَسیه سَرجَم بوت).
  • عِزرا · کَلِمَها دوبَر سَر کنت و باوَر زِندَ کنت.
  • نِحِمیا · اورشَلیمئے دیوال ۵۲ رۆچا دوبَر بَندیت.
  • اِستِر · پارسئے یَهودیان چه هَلاکیا رَکّێنیت — «اَنچێن وَهدێئے وَستا.»
  • اَنگَت ارمان · پرستشگاه اۆشتاتگ، بَله داوودئے پئیما بادشاهے نێست. مردُم مَسیهئے وَدارَ کَننت.
🌑
10دو اَهدانی نێما · سَهنَه تَهیار کَنگنزّیکّی ۴۳۰–۴ پێش‌مَسیه

چُپّێن سالان

چار سَد سال هِچ نبیئے تئوارے نه‌اَت — بَله سَهنَه آرامیا تَهیار بئیگا اَت.
مردُم

اِسکَندَرئے مَزَن، مَکَّبیان، رۆم

مُهمێن واکِعَه

پارس → یونان → مَکَّبیانی آزاتی → رۆمئے هُکمرانی

وهدے هُدایا دُنیا جۆڑ کُرت، آییا زانت که من رۆچے نه رۆچے مَسیها راهَ دئیان. شئیتان مارێئے شِکلا زاهِر بوت و هئوایی رَد دات. آدم و هئوایا گناه کرت، بله هُدایا گۆن آیان وادَه دات که من رکّێنۆکے راهَ دئیان. گوَشتی: «چه هئوائے نسل و پدرێچا یَکّے پێدا بیت که مارئے سَرگا پرۆشیت.» هُدائے مکسَد هَمِش اَت که مَسیه سَرجَمیا شئیتانا پرۆشَ دَنت.

🧵ایسّائے نێمگا نِشانی کنت

اے سَجَّهێن «سَهنَه تَهیار کَنگ» هُدائے کار اَت که ایسّا دُرُست «وَهدئے پُرّ بئیگا» بیئیت.

💛اے مِهر که کَدی هَلاس نبیت

چار سَد چُپّێن سالانی تَها هَم، نه‌گِندگ بوتگا، آییا نجاتئے راه تَهیارَ کُرت.

عامێن رَدێن هئیال

«چار سَد سالا هِچ هَبَرے نه‌بئیگا، هُدا شُتگ‌اَت یا آرام کنگا اَت.»

راستی

چُپّی نه‌بئیگ نه‌اِنت. آ تَهنا هَبَر نکُرت، و هَموَهدا واکدارَنت، زُبانان و راهان نجاتئے سَهنَه تَهیار کَنگا اِنت اَت. چُپّترێن دَمانا، هُدا چه سَجَّهان گێشتر کارَ کُرت، مِهرا (گالاتیان ۴:۴).

گێشتر بوان

چه مَلاکیا تان نۆکێن اَهدا، نزّیکّی چار سَد سال هِچ نۆکێن پاکێن کِتابے نه‌بئیگا گوَزنت. بَله تاریخئے رَندا هُدا وَشّێن مِستاگئے راه تَهیارَ کُرت.

  • واکدارَنت بَدلَ بنت · پارس → یونان (اِسکَندَر، ۳۳۳ پێش‌مَسیه) → بَطلِمیان و سِلوکیان → مَکَّبیانی شۆرِش (۱۶۷ پێش‌مَسیه) → رۆم (۶۳ پێش‌مَسیه).
  • یونانی · اِسکَندَرئے فَتحان یونانی زُبان عامێن زُبان کَننت؛ کۆنێن اَهد یونانیا تَرجُمَه بیت (سِپتواجِنت)، و وَشّێن مِستاگئے زوتّ پَهل بئیگئے راه تَهیارَ کنت.
  • رۆمی راه و اێمِنی · شَرّ بَستگ بوتگێن راه و «پاکس رۆمانا» مِشنئے وَستا راهَ بنت.
  • عِبادَتگاه و گُروه · عِبادَتگاهئے تالیم بُن گِریت؛ فَریسی و سَدّوقی آیۆک بنت؛ و مَسیهئے ارمان رَسیت.
✝️
11نۆکێن اَهد · پُرّ بئیگنزّیکّی ۴ پێش‌مَسیه – ۳۰ پَد‌مَسیه

ایسّائے آیگ

وادَه دئیگ بوتگێن مَسیه آتک، مُرت، و پَدا زِندگ بوت.
مردُم

ایسّا، دوازدَه مُرید، یَحیائے غُسل‌دئیۆک

مُهمێن واکِعَه

جان گِرگ، آییئے کار و تالیم و کَرامَتان، سَلیبئے سَرا مرک، سئیمی رۆچا زِندگ بئیگ

مَریَم و ایسُّپ بئیت‌لَهِما شُتنت، بَله آیان په دارگا بگئیر چه دَلوَتانی گواشے هچ جاگَه دَست نکَپت. گُڑا مَریَم هَمۆدا چِلّگ بوت. آییا وَتی چُکّ کاهدانێئے تَها واپێنت، پَرچا که گوانزگ اۆدا نێست‌اَت. چُکّئے نامِش «ایسّا» کُرت.

🧵ایسّائے نێمگا نِشانی کنت

جَنێنئے نَسل (نِمونگ ۲)، اِبراهێمئے بَرکَت (۳)، سَرگوَزئے بَرّگ (۴)، داوودئے تان اَبَدێن بادشاه (۶)، نۆکێن اَهد (۸) — سَجَّه یَکّ مردُمئے تَها، ایسّائے تَها، پُرّ بنت: مئے راستێن نبی، کاهِن و بادشاه.

💛اے مِهر که کَدی هَلاس نبیت

اَنگَت ما گُناهکار اَتین، آییا وَتی چُکّ روان کُرت که وَتی جان بدئیت.

عامێن رَدێن هئیال

«ایسّا تَهنا یَکّ شَرّێن اَهلاقی اُستادے اَت / سَلیب یَکّ غَمناکێن شِکَستے اَت.»

راستی

ایسّایا دَاوا کُرت که آ وَت هُدا اِنت (یُحَنّا ۸:۵۸)، و سَلیب یَکّ اِتّپاک یا شِکَست نه‌اَت بلکێن یَکّ پلان بوتگێن مِهر اَت. آ زۆرا اۆدا بُرگ نه‌بوت؛ آ وَتی جان وَت دات (یُحَنّا ۱۰:۱۸). «هِچکَسئے گۆن اِشی چه مَزنترێن مِهرے نێست، که یَکّے وَتی جان وَتی دۆستانی وَستا بدئیت» (یُحَنّا ۱۵:۱۳).

گێشتر بوان

چُپّی پرۆشیت؛ وادَه دئیگ بوتگێن کَس کَئیت. چار اِنجیل ایسّائے زِند، مرک و زِندگ بئیگا چار نێمگا چه گواهی دَنت.

  • جان گِرگ · هُدا اِنسان بیت (عِمّانوئیل، «هُدا گۆن ما»)، بئیت‌لَهِمئے گَریبێن جاگَها.
  • کار · آ هُدائے بادشاهیا تالیمَ دَنت، نازۆران جۆڑَ کنت، گُناهکاران کوکّارَ کنت. «هَرکَس که منا دیستگ، آییا پِت دیستگ.»
  • سَلیب · آ هَما گُناه و مرکئے قیمَت دَنت که اێر کَپگا (نِمونگ ۲) آتک. راستێن سَرگوَزئے بَرّگ.
  • زِندگ بئیگ · سئیمی رۆچا زِندگ بئیگا، آ گُناه، مرک و شئیتانئے واک پرۆشیت — ائوَلا سَلیبئے سَرا آییا «واکداران بے‌هَتیار کُرت … و آیانی سَرا غالِب بوت» (کُلُسّیان ۲:۱۵).

پَمێشکا ایسّا مئے راستێن نبی اِنت (هُدائے راه نِشانَ دَنت)، مئے راستێن کاهِن (وَتی جانا گُناهئے کَپّارَه دَنت)، و مئے راستێن بادشاه (گُناه، مرک و شئیتانا غالِب بیت و تان اَبَد بادشاهیَ کنت).

🕊️
12نۆکێن اَهد · پَهلَوینزّیکّی ۳۰ پَد‌مَسیه –

کِلیسائے بُنگیج

روه کَئیت، و وَشّێن مِستاگ دُنیائے کُنڈانی نێمگا پَهلَ بیت.
مردُم

پِترُس، پئولُس، ائوَلی کِلیسا

مُهمێن واکِعَه

پِنتیکاستئے رۆچا روه شانگ بیت، کِلیسا پێدا بیت، آزارئے رَندا وَشّێن مِستاگ چه اورشَلیما تان رۆما پَهلَ بیت

مُرید نۆکێن باورمندانی تالیم دئیگا دزگٹّ اَتنت و باوَرمَندان آیانی هبر گۆشَ داشتنت. باوَرمَند هَروَهد یکجاهَ بوتنت، هۆریگا وَرگِشَ وارت و دْوااِشَ کُرت. هُدائے سِپَت و سَنااِشَ کُرت و هَر چیزّے که هَست‌اَتِش گۆن وَت بَهر و بانگِشَ کُرت. شَهرئے سَجَّهێن مردُمان آ دۆستَ داشتنت. هَر رۆچ باوَرمَند گێشا چه گێشتِرَ بوتنت.

🧵ایسّائے نێمگا نِشانی کنت

اے قِسّه اَنگَت پێش رئوگا اِنت. پاکێن کِتاب اِشی وادَها گۆن آهِرَ بیت که ایسّا پَدا کَئیت و هَر چیزّ نۆکَ کنت (مُکاشِفَه ۲۱).

💛اے مِهر که کَدی هَلاس نبیت

هَما مِهر که ما زورتگ، آییا نون سَجَّهێن دُنیائے نێمگا روان دئیگا اِنت.

عامێن رَدێن هئیال

«کِلیسا بے‌ائیبێن مردُمانی یَکّ گُروهے اِنت، یا تَهنا یَکّ بِنگاهے.»

راستی

کِلیسا «سَرجَم بوتگێن پاکان» نه‌، بلکێن بَکشگ بوتگێن گُناهکارانی یَکّ یَکجاهی اِنت. تان روسول پئولُسا وَتا «گُناهکارانی سَرۆک» گوَشت (۱ تیموتاوُس ۱:۱۵). ائوَلی کِلیسا هَم بَهس و لَغزِشَ کُرت (روسولانی کار ۶:۱؛ ۱ کُرِنتیان ۱:۱۱). اے گَپ زورگئے جاگاه نه‌، بلکێن مردُمے که هَما مِهر که زورتگ آییا پێش رَوَنت (یُحَنّا ۱۳:۳۴-۳۵).

گێشتر بوان

ایسّائے آسمانا شُتگئے رَندا، وادَه دئیگ بوتگێن روه پِنتیکاستا کَئیت و کِلیسا پێدا بیت. وَشّێن مِستاگ زوتّ پَهلَ بیت.

  • پِنتیکاست · روه تُرسۆکێن مُریدان دِلێرێن گواهان کنت.
  • پِترُس · اورشَلیمئے یَهودیان وَشّێن مِستاگئے جارَ جنت.
  • پئولُس · چه آزاردِهۆکا تان روسول، گێر‌یَهودیانی دُنیائے تَها کِلیسایان بَندیت و کاگدان نِبشتَه کنت.
  • تان دُنیائے کُنڈان · اورشَلیم → یَهودیَه → سامِرَه → رۆم. اِبراهێما «سَجَّهێن کئومانی» وادَه راست بیت.
  • و ما · قِسّه هَلاس نبیت؛ ایسّائے آیگ و نۆکێن آسمان و نۆکێن زِمینئے نێمگا پێش رئوت.
🌅
13نۆکێن اَهد · سَرجَم بئیگاَنگَت آیۆک

واتَرّ بئیگ (سَرجَمی)

ایسّا پَدا کَئیت و هَر چیزّ نۆکَ کنت.
مردُم

آیۆکێن ایسّا؛ سَجَّهێن کئوم

مُهمێن واکِعَه

دوبَر آیگ، آهِری سِزا، گُناه·مرک·اَرسئے آهِر، نۆکێن آسمان و نۆکێن زِمین

ایسّا و آییئے مردُم نۆکێن جَهانا یَکجاهَ بنت و اۆدا تان اَبَد ایسّا هَر چیزّئے سَرا هُکمرانیَ کنت. آ، مردُمانی چَمّانی سَجَّهێن اَرسان ساپَ کنت. مَردُم هِچبَر تَکلیپَ نبنت، نگرێونت، پَرێشانَ نبنت، بیمّارَ نبنت و نمِرنت. اۆدا هِچّ هَرابی و بَدیَ نبیت. اۆدا ایسّا په اێمِنی و اِنساپ بادشاهیَ کنت. آ تان اَبَد گۆن وَتی مردُمان یَکجاهَ بیت.

🧵ایسّائے نێمگا نِشانی کنت

ائوَلی جۆڑکَنگئے عَدَن آهِرا چۆن «نۆکێن اورشَلیم» واتَرّ بیت. هُدا تان اَبَد وَتی کئومئے گۆن بَندیت — عِمّانوئیلئے پُرّی (مُکاشِفَه ۲۱:۳؛ مَتّا ۱:۲۳).

💛اے مِهر که کَدی هَلاس نبیت

آهِرا آ هَر اَرسے ساپَ کنت و هَر چیزّ مِهرا واتَرَّ کنت.

گێشتر بوان

پاکێن کِتاب کِلیسائے زَمانگا هَلاس نبیت. آییئے آهِری کِتاب، مُکاشِفَه، ایسّا نِشانَ دَنت که پَدا کَئیت که هَر چیزّ سَرجَم بکنت.

  • دوبَر آیگ · وادَه دئیگ بوتگێن بادشاه شُکوها واتَرّ بیت.
  • آهِری غَلَبَه · شئیتان و مرک تان اَبَد شِکَست وَرنت، و مَسیه چۆن بادشاهانی بادشاه هُکمرانیَ کنت (۱ کُرِنتیان ۱۵:۲۵-۲۶؛ مُکاشِفَه ۲۰:۱۰).
  • سِزا و زِندگ بئیگ · هَر غَلَطے دُرُستَ بیت، و مُردگ بوتگێن زِندَ بنت.
  • نۆکێن آسمان و نۆکێن زِمین · گُناه، مرک، اَرس و دَرد تان اَبَد گارَّ بنت (مُکاشِفَه ۲۱:۴).
  • عَدَن واتَرّ بیت · یَکّ «نۆکێن اورشَلیمئے» تَها که چه بُنگیجا گهتر اِنت، هُدا تان اَبَد وَتی کئومئے گۆن بَندیت — هَما مَنزِل که سَجَّهێن پاکێن کِتاب آییئے نێمگا رئوگا اَت.

پَمێشکا نون «ائوَلا، بَله اَنگَت نه»ئے زَمانگ اِنت: ایسّائے تَها نجات ائوَلا سَرجَم بوتگ، بَله آییئے پُرّی اَنگَت وَدارَ بیت.

اے قِسّه «مَنی» وَستا چے مانا دارت

پاکێن کِتابئے راستێن دِل

پاکێن کِتاب «شَرّێن مردُمی» بئیگئے دَرسی کِتابے نه‌اِنت.

اے هَما قِسّه اِنت که هُدایا تَهنا وَتی رَهما چۆن گُناهکار که هَرگِز وَتا برَکّێنگ نتوانِت رَکّێنتنت. اے قِسّهئے نێمگ و دِلا ایسّا مَسیه اۆشتاتگ.

اِسراییلئے هَلاس نبۆکێن چَکَّر راستیا «مَنی» تَسویرے اِنت

بُت‌پَرستیتَکلیپپِریاتهُدا رَکّێنیتپَدا بُت‌پَرستی…

چه رَهشۆنانی زَمانگا تان دَرانڈێهیا، اِسراییلیان اے چَکَّر هَلاس نبۆکا تَکرارَ کُرت. پاکێن کِتابا اے په هَمِشا نه‌نِبِشتَه کُرتگ که ما گوَشێن، «اے مردُم چه کَدرَه بێوَس اَتنت.»

اے یَکّ اَیناگے اِنت. مَتلَب اے نه‌اِنت که «اِسراییلیان اے کار کُرت» بلکێن «من هَمے کارا کنان» (۱ کُرِنتیان ۱۰:۱۱).

یَکّ بُت تَهنا تَراشگ بوتگێن سَنگ‌مۆرتی نه‌اِنت. اے هَر چیزّ اِنت که ما آییا چه هُدایا گێشتر دۆستَ داریت یا باوَرَ کَنیت — زَرّ، کامیابی، تاریپ، مردُم، تان مَن وَت. و هُدایا چۆن یَکّ هَتیارے که وَتی لۆٹۆکێن چیزّ بگِریت کارمَرز کَنگ هَم بُت‌پَرستی اِنت.

آهِرا، گهترێن بُت «من وَت آن، که هُدائے تَختئے سَرا نِشتگ.»

گُڑا هُدا اَنچێن گُناهکارێا چۆن رَکّێنیت؟ اے هَما وَشّێن مِستاگئے دِل اِنت که پاکێن کِتاب جارَ جنت.

💔

ائوَلی گُناه — هِچکَس راست‌کار نه‌اِنت

مَسئَلَه «لَهتێن بَدێن کار» نه‌، بلکێن دِلئے بُن اِنت. چه آدَما، هَرکَس گُناهئے بُنا جَنّگَ بیت و وَتی توانا هُدایا رَستَ نتوانیت.

⚖️

کانون منا رَکّێنگ نتوانیت

کانون یَکّ زینگے نه‌اِنت بلکێن یَکّ اَیناگے. هَر چِنکّه گێشتر کۆشِست کنئے، گێشتر نِشانَ دَنت که تئو چِنکّه کَمَ کَئیت. آییئے مکسَد اِنت که مارا مَسیهئے نێمگا بَریت.

🎁

رَهما — یَکّ بَهرے، نه‌ کۆشِستے

نجات هَما مُزّ نه‌اِنت که تئو وَتی کارا گِرتگ، بلکێن یَکّ مُپتێن بَهرے اِنت هَما کَسانی وَستا که حَق‌دار نه‌اَنت. پَمێشکا هِچکَس گَپ زورتَ نتوانیت.

🙏

باوَرا راست‌کار زورگ بئیگ

کانون مَنّگا نه‌، بلکێن ایسّا مَسیهئے سَرا باوَرا، تئو راست‌کار زورگ بئے — وَتی راست‌کاریا نه‌، بلکێن آییئے راست‌کاریا پۆشاک کَنگ بئے.

📖

پاکێن کِتاب ایسّائے نێمگا نِشانی کنت

پاکێن کِتاب مَزنێن مردُمانی یا وَت‌کُمَکّیئے کِتابے نه‌اِنت. چه پێدائِشا تان مُکاشِفَها، هَر صَفحَهے یَکّ کَسئے — ایسّا مَسیهئے — گواهی دَنت.

👑

هُدائے بادشاهی — ایسّائے مرکزی پئیگام

هَما مَطلَب که ایسّایا چه سَجَّهان گێشتر تالیمَ دات. هُدائے چۆن بادشاه هُکمرانی ایسّائے گۆن اے دُنیایا تَها آتک و آییئے واتَرّ بئیگا سَرجَمَ بیت. وَتی سَلیب و زِندگ بئیگا، ایسّا هَما راستێن بادشاه اِنت که گُناه، مرک و شئیتانا غالِب بوت.

✝️

وَشّێن مِستاگ — آییا هَر چیزّ سَرجَم کُرت

هَما گُناهئے قیمَت که من هَرگِز دئیگ نتوانتان، ایسّایا منی جاگَها سَلیبئے سَرا دات، و زِندگ بئیگا مرک غالِب بوت. من «اے کار بکن»ئے سَرا نه‌، بلکێن «سَرجَم بوت»ئے سَرا آرام گِران.

سَجَّهێن پاکێن کِتاب یَکّ جاگاهئے نێمگا نِشانی کنت.

مردُمان وَتی توانا گُناهئے چَکَّر پرۆش داتَ نتوانت، و هِچکَس راست‌کار نه‌اَت. پَمێشکا لازِم اَت که یَکّے آیانی جاگَها قیمَتا بدَنت.

ایسّا تَهنا په شَرّێن تالیم دئیگا نه‌آتک. وهدے منی رَکّێنگا دِگه راهے نه‌اَت، آییا چارَگی نه‌اَت بلکێن باید اَت بیئیت.

هَما کَس که باید اَت آ سَلیبئے سَرا اۆشتیت من اَتان.
ایسّایا منی گُناه چِکّ کُرت و منی جاگَها هَمۆدا میهَ زورگ بوت.

«بَله آ مئے گُناهانی وَستا میه زورگ بوت؛ آ مئے بَدیانی وَستا کۆٹگ بوت … و آییئے ٹَپّان مارا جۆڑ کُرت.» — اِشئیا ۵۳:۵

اَنگَت یَکّ چیزّے گۆن دِلا داری؟

گُڑا یَکّ کُشۆکێن مردُم تَهنا باوَر بکنت و بَهِشتا رئوت، بَله یَکّ مردُم که سَجَّهێن زِندئے تَها شَرّ اَت بَله باوَر نکُرت دۆزَخا رئوت؟

اے دُرُستێن جُستے اِنت. بَله آییئے تَها دو غَلَط‌پَهمی نِهان اَنت.

① پاکێن کِتاب مردُمان «شَرّ و بَد» نه‌بَهرَ کنت. مِیار «چه دِگه مردُمێا گهتر» نه‌اِنت بلکێن «هُدائے سَرجَمێن پاکی» اِنت. آییئے دێما، هِچکَس «بَستِگ شَرّ» نه‌اِنت (رۆمیان ۳:۲۳). پَمێشکا اے «یَکّ شَرّێن مردُم و یَکّ کُشۆک» نه‌اِنت، بلکێن چۆن دو مردُم که گۆن یَکّێن کُشۆکێن نازۆریا اَنت — یَکّے دارو زوریت، دومی نه‌زوریت و گوَشیت، «من چه آییا تَندرُستتِر آن.»

② تَهنا یَکّ چیزّ بَهِشت و دۆزَخا جِتاَ کنت. کارانی نَمرَه نه‌اِنت، بلکێن اے که تئو ایسّا مَسیها چۆن هُداوَند مَنّیتگ و تئیی گُناهئے مَسئَلَه هَل بوتگ. هَما کَس که آییئے گُناه مَسیهئے هۆنا هَل بوتگ بَهِشتا رئوت؛ هَما کَس که هَرگِز آییا نمَنّیت و آییئے گُناه بمانیت، نرئوت. هِچ مِقدارے شَرّێن کار اے گُناهئے مَسئَلَها هَل کُرتَ نتوانت.

پَمێشکا بَهِشت و دۆزَخ «شَرّێن کارانی اِنعامے» نه‌اِنت بلکێن گۆن مَسیها تَولُّکئے چیزّے اِنت. و «باوَر» تَهنا فِکریا رازی بئیگ نه‌اِنت بلکێن اے که تئیی زِندئے سَرۆک کَئیت بَدَلَ بیت — هَرکَس که راستیا آییا مَنّیت مَگرور نبیت بلکێن چه سَجَّهان گێشتر تئوبَه کنت. راستیا، وَت‌راست‌کاری («من شَرّێن مردُمێ آن») گهترێن بُت اِنت که پرۆش دئیگ سَختتِرێن اِنت، هَمِش که مارا گوَشێنیت ما ایسّا لۆٹۆک نه‌اێن (لوقا ۱۸:۹-۱۴).

پاکێن کِتاب اِشی سَرپَدا گوَشیت: «هَرکَس که آییئے سَرا باوَرَ کنت سِزا نبیت، بَله هَرکَس که باوَر نکنت ائوَلا سِزا بوتگ» (یُحَنّا ۳:۱۸). سِزا «چه مرکا رَند کارانی نَمرَه دئیگ» نه‌اِنت، بلکێن ائوَلا اِشی سَرا که تئو مَسیها مَنّیتگ یا نه‌ هَل بوتگ.

رۆمیان ۳:۲۳ · یُحَنّا ۳:۱۸ · اِفِسیان ۲:۸-۹ · لوقا ۱۸:۹-۱۴

آیا من ایسّائے سَرا باوَر نکَنگا، تَهنا یَکّ شَرّێن زِندے بگوازێنان نتوانان؟

اے عامتِرێن هئیال اِنت، بَله راستێن مَسئَلَه چے اِنت آییا غَلَطَ پَهمیت. اے یَکّ تَسویرے.

گُمان کن که تئو یَکّ دُزّ‌انڈێن کَشتیئے سَرا ائے. هَر چِنکّه که تئو ڈَنگ پاک و سُچّ بداری، گۆن کَشتیئے ساتیان مِهربان ببئے، تئیی زِند هَر چِنکّه شَرّ ببیت — تئو اَنگَت یَکّ دُزّ ائے، پَرچا که تئو گۆن کَشتیا هَما جاگَها بُرگ بئے که آ رئوگا اِنت (سِزائے بَندَر). مَسئَلَه «کارانی نَمرَه» نه‌اِنت بلکێن «تئو کُجامێن کَشتیئے ائے» (تئیی پَجّار) اِنت.

پَمێشکا وَشّێن مِستاگ نگوَشیت «گێشتر کۆشِست کن که شَرّ ببئے»؛ اے گوَشیت «کَشتی بَدَل کن.» چه گُناهئے کَشتیا اێر بکپ و ایسّائے نێمگا بُگوَز — هُدائے چُکّ بئیگئے نۆکێن پَجّارا. اے کۆشِستا وَتی نَمرَها بُرز کَنگ نه‌اِنت، بلکێن آییئے سَرا باوَر کَنگ اِنت که وَتی دَست تئیی نێمگا دراجَ کنت و آییئے کَشتیئے نێمگا گوَزگ اِنت.

راستیا پاکێن کِتاب نجاتا هَمے بَدَل بئیگئے پئیما گوَشیت — «آییا ما چه تَهارئے واکا رَکّێنتگێن و وَتی دۆستێن چُکّئے بادشاهیئے تَها بُرتگێن» (کُلُسّیان ۱:۱۳).

غَلَط مَپَهم: اے مَتلَب نه‌اِنت که شَرّێن زِند بے‌مانا اِنت. شَرّی نجاتئے «شَرت» نه‌اِنت بلکێن آییئے مێوَگ اِنت. هَرکَس که کَشتی بَدَل کُرتگ نون چه تُرسا نه‌، بلکێن چُکّئے مِهرا شَرّ زِندَ گوازێنیت.

کُلُسّیان ۱:۱۳ · یُحَنّا ۱:۱۲ · یُحَنّا ۳:۳ · اِفِسیان ۲:۸-۹

اَگن یَکّ بَدکارے دِل‌جَمی بکنت و گوَشیت «هُدایا منا بَکشیتگ»، بَله هَما کَس که آییئے سَرا بَدی بوتگ اَنگَت تَکلیپا اِنت — آیا اے رَهم باز اَرزانَ نه‌اِنت؟

جُست دُرُست اِنت، و دَرد راست اِنت. بَله اَنچێن دَاوا «پاکێن کِتابئے بَکشِش» نه‌اِنت — اے آییئے یَکّ غَلَطێن تَسویرے اِنت.

① هُدائے بَکشِش هَرگِز اَرزان نه‌اِنت. گُناه اَنچۆ بِلّگ نبیت که گوّیا هَرگِز نه‌بوتگ؛ هُدایا وَت آییئے قیمَت گۆن وَتی چُکّئے جانا دات. سَلیب اے سَوَتی نه‌اِنت که گُناه سُک گِرگ بیت، بلکێن اے که گُناه چِنکّه گران اِنت — دُنیائے گرانبهاترێن بَکشِش.

② راستێن تئوبَه مێوَگَ آریت. اَگن یَکّ بَدکارے، آییئے دێما که آییئے سَرا بَدی بوتگ، مَگرور ببیت — «هُدایا منا بَکشیتگ، پَمێشکا من دِل‌جَمَ آن» — اے تئوبَه نه‌اِنت بلکێن آییئے نَقلے اِنت (مَتّا ۳:۸). و یَکّ مردُم و هُدائے نێمگئے بَکشِش، هَما کَسئے ٹَپّ که آییئے سَرا بَدی بوتگ پاک نکنت و آییا بَکشگا مَجبور نکنت.

③ گُناه هَرگِز اَنچۆ «بِلّگ» نبیت. هَر گُناهئے قیمَت چه دو جاگاهانی یَکّا دئیگَ بیت — یا مَسیه آییا سَلیبئے سَرا چِکَّ کنت (آیانی وَستا که آییئے سَرا باوَرَ کَننت دِگه سِزاے نێست، رۆمیان ۸:۱)، یا هَما کَس که آهِرا آییا رَدَّ کنت وَت آییا چِکَّ کنت. پَمێشکا «اَرزانێن بَکشِشے» نێست. بَدکار اے دُنیائے تَها هَم اَنگَت قانونی جُوابدِهیا اِنت (رۆمیان ۱۳:۱-۴).

④ هَما کَسئے اَرس که آییئے سَرا بَدی بوتگ هُدائے نێمگا هَرگِز هُورد نه‌اَنت. هُدا گۆن گِرۆکان گِرئوت، هَر اَرسے یاتا داریت، و آهِرا وَت آیان ساپَ کنت (مُکاشِفَه ۲۱:۴). پَمێشکا هَما کَس که بَدی بوتگ پَکار نکنت بَدلَه گِرگئے بارا تَهنا چِکّ بکنت، بلکێن آییا راست‌کارێن هُدایا سُپارتَ کنت (رۆمیان ۱۲:۱۹ — «بَدلَه گِرگ منی وَستا اِنت، من سِزا دئیان، هُداوَند گوَشیت»).

مَتّا ۳:۸ · رۆمیان ۸:۱ · رۆمیان ۱۳:۱-۴ · مُکاشِفَه ۲۱:۴

گُڑا — منی بارئوا چے؟

اے مِهر مالومات نه‌اِنت بلکێن یَکّ دَاوَتے اِنت. اَگن هَما مِهر که تئیی جاگَها میهَ زورگ بوت تئیی دِلا لَگِّتگ، اِشی هۆرا، یَکّ سَطر یَکّ سَطر، پاهۆا بوان.

او هُدا،

من مَنّان که یَکّ گُناهکارے آن که وَتا رَکّێنگ نتوانان.

من باوَرَ کنان که ایسّا منی وَستا سَلیبئے سَرا مُرت و پَدا زِندگ بوت.

منی سَجَّهێن گُناهان بَبَکش، و چه نونا منی زِندئے هُداوَند بَو.

منا وَتی چُکّ زور، و بِل که من یَکّ نۆکێن زِندے بگوازێنان.

ایسّائے ناما دْوا کنان. آمین.

اَگن تئو اِشی سَچّا بوانتگ، پاکێن کِتاب گوَشیت که تئو هُدائے چُکّ بوتگئے. تئو دِگه تَهنا نه‌ئے — یَکّ نزّیکّێن کِلیسایے بگند و گۆن یَکجاهَ باوَرئے راها برئو.

«بَله هَر کَس که آ زورت و آییئے ناما سَرا باوَر آرت، آییا اے اِختیار دات که هُدائے چُکّ ببیت.» — یُحَنّا ۱:۱۲ · رۆمیان ۱۰:۹-۱۰

یَکّێن هُدا،
یَکّێن قِسّهئے رَندا،
گۆن یَکّ اَنچێن مِهرے که کَدی هَلاس نبیت
مئے پَدا کَئیت.

«نه مرک، نه زِند … و نه دِگه هِچ چیزّے سَجَّهێن جۆڑکَنگ بوتگێنانی تَها، مارا چه هُدائے مِهرا که مئے هُداوَند ایسّا مَسیهئے تَها اِنت جِتا کُرتَ نتوانیت.» — رۆمیان ۸:۳۸-۳۹

اے قِسّهئے سَرا، کانون، شائِری، نبیان و کاگدان «گۆشت» مَزَنَ کَننت.
نون، هَر کِتابے که بُۆجئے، گِندئے که تئو قِسّهئے تَها کُجا ائے.

اے په هَما رَکّێنگئے تاریخی نِگاها بَستِگ که کُریائے گێشترێن پُرۆتِستانی کِلیسا یَکجاه داریت (اِنجیلی · رِفۆرم‌بوتگ).

جُست · رای — مارا اِمێل بکن

GitHub·MIT·CC BY 4.0